Verín natural

Etnoastronomía

2012-01-07T20:45:00.008+01:00

Os nosos antergos tamén miraban para o ceo nocturno e rexían algunha parte das súas vidas por acontecementos celestes, aliás non deixaran suficientes rexistros na tradición oral. Con esta entrada preténdese ir poñendo aos poucos os nomes, contos e costumes que poidamos atopar facendo referencia a algún motivo relacionado coa astronomía antropolóxica ou mesmo coa cosmoxeobioloxía dentro dos eidos da mitoloxía ou da realidade galega

De momento atopámonos cos seguintes relatos:

A Pastora: Suponse que se poida tratar dalgún planeta brillante coma Venus cando aparece polo oeste á atardecida, ou mesmo Xúpiter, tamén podería ser algún outro astro moi brillante coma a estrela Sirio que sería o seguinte corpo celeste en intensidade. O nome semella referirse ao feito de que cando aparecía esta estrela soa no ceo era a hora de recoller o gando. Podería tratarse da mesma estrela que se coñece co outro nome de A Panadera, ambas designacións fóronnos ditas pola mesma veciña da Pena do Souto no concello do Riós

O Carro: Conxunto de estrelas que tamén se lle chama Carro dentro da astronomía convencional, aínda que este nome que atopamos refírese á súa semellanza cos carros de vacas ou bois do país. A súa situación no ceo está ubicada dentro da constelación da Osa Maior. Contárronnos que lles servía para coñeceren o tempo nocturno transcurrido, dependendo da súa posición no ceo, en especial útil cando ían a acancelar, actividade consistente en ir pechar o gando pola noite dentro dunhas leiras para que abonaran o chao. Cando facían esta labor durmían nuns refuxios denominados carrozas que se facían con táboas, paos e palla a modo de tipi ou tenda de campismo e transportábanse no alto dos carros para ir dunha leira a outra. Esta narración foi recollida na zona de San Cibrao, concello de Oímbra

O Arado: Esta é outra designación por similitude para O Carro na Osa Maior. Dicíannos que mesmo se lle vía o temon do arado e as rellas. Recollido na Pena do Souto

O Luceiro da Mañá: Refírese ao planeta Venus cando é visible de mañá polo leste ao ser o astro máis luminoso. Recolleuse o mesmo nome nos concellos do Riós e Oímbra

As Tres Marías: Fai referenza ás tres estrelas que compoñen o Cinturón de Orión. Cantáronnos unha cantiga que dice así:

Alá van as Tres Marías
de noite polo lunar
en busca de Jesucristo
queno puidera encontrar

A Lúa: É sabido a crenza da influenza da Lúa nas distintas tarefas do campo e de certos aspectos da vida das persoas. No concello do Riós recollimos o testimonio dunha veciña dicindo que había que facer as sementeiras coa lúa chea para que os vexetais non se saíran, e que había que recoller na mesma lúa coa que se sementaba. Contounos que coa lúa chea as persoas póñense nervosas e alteradas, ademais de que inflúe na hora do parto das mulleres embarazadas, e tamén no gando

Luar
O Arado

Segundo a nosa interpretación, e en simpleza especulando, queremos intuír que algunhas gravuras rupestres do tipo coviñas poderían coincidir co deseño de determinadas constelacións

Petroglifos na comarca, Coviñas descubertas por casualidade nos arredores do Castro Vamba. Os veciños das aldeas próximas non coñecían o significado destes penedos, en dous deles dicían xogaren os nenos enriba ao estar ambos no medío duns pradiños, o outro éralles descoñecido e non se lle tiña ningún topónimo específico que o referenciara. O máis probable é que estexan sen catalogar

Continuaremos coa pescuda...

Enlaces sobre os lagares rupestres

2011-12-29T14:00:00.000+01:00

Lagares y Lagaretas rupestres en Galicia - servino.net - 2 xaneiro 2012

As pedras que fan viño - culturagalega.org - 10 xaneiro 2012

As pedras que fan viño - Capítulo 0 - 10 xaneiro 2012

La falta de sondeos y análisis polínicos dificulta la datación - La Voz de Galicia - 26 decembro 2011

Lagares rupestres de la Gallaecia romana - historiayarqueologia.com - 29 decembro 2011

Una gran reserva del siglo I. Expertos en vino catalogan 22 lagares excavados en la roca - El País - 30 xaneiro 2012

Radio 5 RNE - Reportaje emisoras Orense - Lagares rupestres - 31 xaneiro 2012

O Lagar dos Mouros

2011-12-29T13:23:00.017+01:00

O pasado día 26 saíu a seguinte noticia na prensa:
Localizan 13 lagares rupestres utilizados para elaborar vino

Quen ía estar atrás deste artigo senón o amigo e excelente historiador verinense Eduardo Castro
O Lagar dos Mouros, San Cibrao, Oímbra
Único cartaz informando da existencia destes lagares rupestres, San Cibrao
O Outeiro, Oímbra
Requeixo, Vilaza - Medeiros, Monterrei
e aínda no presente

Sociedade Antropolóxica Galega

2011-12-20T23:32:00.008+01:00

Eis aquí unha nova páxina de referencia para acabarmos ben o ano:

antropoloxiagalega.org

Grazas ao Miguel Losada por pasarnos o enlace

Maleza e bicharada

2011-11-04T22:16:00.050+01:00

No mes pasado fiquei sorprendido cunha noticia que apareceu en varios xornais:

Vecinos (de Verín) recogen firmas para exigir la limpieza del cauce del río Támega

Verín recoge firmas para que le dejen limpiar el río Támega

Había frases coma istas:

Centenares de arbustos y árboles se han apropiado durante los últimos años del verdadero cauce del río...

«El estado del río es lamentable y vergonzoso»...

...«está lleno de maleza, hace años que no se limpia, y en él han crecido decenas de árboles que obstaculizan el paso del agua»...

A continuación vanse poñer unha serie de imaxes do LIC do río Támega obtidas nos barrios do Olivar e a Noria ao seu paso pola vila de Verín e na súa inmediata continuación pola paraxe do Pracer. Xulgade vós

O Olivar - Verín
Leito do río Támega
Só nesta parcela dentro do leito do río xa nos atopamos cunha importante diversidade de Flora, unhas dez a doce especies: Xungo (Juncus sp), Hortelá de auga (Mentha aquatica), Pementa de auga (Polygonum hydropiper), Ortiga (Urtica dioica), Espadana (Typha latifolia), Carrizo (Pragmites australis), Salgueiro (Salix sp), Dulcamara (Solanum dulcamara)...
Herba moura, Solanum nigrum
Lavatera cretica
Picafollas común, Phylloscopus collybita
Lavanco, Anas platyrhynchos
Na orela tratan de medrar uns pés de Choupo híbrido (Populus x canadiensis), un tímido Pradairo (Acer pseudoplatanus) e un Amieiro (Alnus glutinosa)
Camiño da Noria
Catalpa, Catalpa bignonioides, naturalizada
Lavancos, Anas platyrhynchos
En primeiro termo vemos naturalizado un Pradairo negundo, Acer negundo

Herba do pobre, Clematis vitalba
Vide, Vitis vinifera, rubindo polo toro dun Salgueiro branco, Salix alba
Vide, Vitis vinifera, e Herba carmín, Phytolaca americana
Falsa acacia, Robinia pseudoacacia, naturalizada
Leitarega, Euphorbia amigdaloides, entre follas de Pradairo, Acer pseudoplatanus
Hedre, Hedera hibernica
Bosque ribeirán onde predominan os Freixos, Fraxinus angustifolia, nesta zona contabilízanse máis de trinta especies arbóreas diferentes
Plátano de sombra, Platanus orientalis var. acerifolia, naturalizado
Cartaz na preseira do muíño do Pracer
Hortelá de auga, Mentha aquatica, e unha Bolboreta da especie Artogeia rapae
Crocus serotinus
Freixos, Fraxinus angustifolia, de bo porte

No mes de abril xa saíra tamén outra noticia semellante:

Bancos de algas invaden el río Támega en Verín

Estas algas ás que se refire o artigo non son tales, trátase de Ranúnculos acuáticos, Ranunculus penicillatus, en floración, como defensa do río ao carecer da sombra das árbores

Cada cousa ten a súa beleza, mais non todos poden vela
Confucio

Nesta entrada só se pretenden cuestionar os temas que teñen a ver en xeral coa Natureza e en particular co ecosistema ripícola

Noso futuro

2011-10-04T23:10:00.019+02:00

Vanse poñer unhas imaxes que estaban arquivadas e que reflicten o que está a acontecer nestes últimos tempos

...que sirva de reflexión

O lume é xente, grita.
Mira a auga, tamén é xente, a auga está viva.
O lume é xente forte.
O lume enfádase, na taiga ardeu moitos días, e cando se enfada, da medo.
A auga tamén da medo, e o vento cando se enfada.
O lume a auga e o vento son xente moi forte.

Derzu Uzala

Noso pasado

2011-09-29T12:11:00.004+02:00

Onte presentouse a 2ª edición da Guía Arqueolóxica do Alto Támega

Parabéns a Bruno Rúa, o seu autor, por esta obra excepcional

-excepcional adx. 1. Que constitúe unha excepción, que se afasta do que é habitual e ordinario ou que ocorre en contadas ocasións. ANT. habitual, normal. 2. Que ten unhas calidades ou características superiores ó que é habitual ou que están fóra do común. SIN. excelente, fantástico, marabilloso, portentoso, prodixioso.CF. singular, único. SIN. extraordinario.-

Ribeira do Mente

2011-06-24T19:36:00.021+02:00

Río Mente

A sensación que transmite esta belísima paisaxe é de extrema impresión,
espectacular no seu contido,
na súa magnitude telúrica,
asombrosa.
Terra prehistórica de caprichosas formacións pétreas,
as palas ocas, os penedos furados, as fragas, as covas,
os Mouros.
Os socalcos de antigas culturas agrícolas pendurados na ladeira,
viñas ventureiras,
antiquísimos lagares á intemperie,
adegas desertas de paredes esborralladas,
un culto aos froitos da Mai Terra.
E nas profunidades
o eterno río,
o Pai Mente,
e a imposíbel Ponte Vella.
Emocionante,
transcendental.

O pasado sábado 11 de xuño realizouse unha saída pola zona do río Mente na compaña de Victor Alves, excelente naturalista e autor do blogue Montesinho Natural.

En poucas horas recoñecimos nada menos que unhas 130 especies de Flora.

En Fauna identificamos as seguintes especies: 2 arácnidos, 8 bolboretas, 2 escarabellos, 1 avéspora, 1 odonato, 1 anfibio, 3 répteis, 10 aves (iamos máis atentos ao chan do que ao ceo), e rastros dunhas 6 especies de mamíferos.

Como se pode ver o elenco foi abondoso, en especial as prantas, das que moitas eran especies restritas, inlcuso algunha era única para estas latitudes.

A continuación imos a poñer unha presentación coas imaxes obtidas e un enlace á galería de Picasa coas fotografías e a identificación de varias das especies.

Ribeira do Mente

Fica dicir que esta zona forma parte do Parque Natural de Montesinho, no lado Portugués, e precisaría de ter algunha medida de protección no lado Galego. Só iso.

Especial agradecemento a Victor Alves e os seus, obrigado

Maio maduro Maio

2011-05-31T18:16:00.021+02:00

Eis aquí unhas actividades deste mes ventureiro:

* Nos días 28 e 29 de maio realizouse en Ourense unha xornada formativa do programa SARE Seguimiento de Anfibios y Réptiles de España da Asociación Herpetológica Española, con saídas ao campo polo Monte do Cuco en Ourense, Areeiras da Limia en Vilar de Santos e Castelo de Monterrei.

Lagartiña rabuda, Psammodromus algirus

Video de imaxes do Monte do Cuco

Especiais agradecementos aos organizadores do evento: César Ayres, Alberto Rivero e Enrique Ayllón.

E unhas entradas de blogues sobre a xornada:

Lagarixa cinsenta no Pereiro de Aguiar. Fauna Vertebrada de Ourense. Alberto Rivero

Do escáncer ao escouparón: Da Limia ao Val do Támega. Fauna Vertebrada de Ourense. Alberto Rivero

Restos de culebra bastarda. (Ciencia-en Red) Biología. Inés G. de Castro

* No domingo 29 de maio tamén se realizou unha limpeza e recollida de residuos, no bosque ribeirán do Pracer, por voluntarias e voluntarios do proxecto Móvete Natura da Federación Provincial de Mulleres Rurais de Ourense FEMURO, o día 1 de maio xa limparan a zona dos magostos na Atalaia, Monterrei.

Bosque do Pracer

Em breve enlazaremos aquí un artigo sobre as especies máis interesantes de Flora e Fauna que habitan o Bosque do Pracer cunha breve reseña histórica do lugar. Aquí está o documento:

Maio maduro Maio

Maio maduro Maio
quem te pintou
quem te quebrou o encanto
nunca te amou
raiava o sol já no sul
e uma falua vinha
lá de Istambul
sempre depois da sesta
chamando as flores
era o dia da festa
Maio de amores
era o dia de cantar
e uma falua andava
ao longe a varar
Maio com meu amigo
quem dera já
sempre no mês do trigo
se cantará
qu'importa a fúria do mar
que a voz não te esmoreça
vamos lutar
numa rua comprida
el rei-pastor
vende o soro da vida
que mata a dor
anda ver, Maio nasceu
que a voz não te esmoreça
a turba rompeu

José Afonso

Cantos Rabirrubios haberá na vila ?

2011-05-21T17:27:00.010+02:00

O Rabirrubio común, Phoenicurus ochruros, é unha especie antropófila, moi común dentro das poboacións humanas, seguro que debido a habitar de forma natural ambientes rupícolas. A pesar desta veciñanza coa especie humana semella que non é un paxaro moi coñecido, de facto aínda non se recolleu ningún nome vernáculo na comarca que o designe, a única referenza galega que teño, aparte da oficial, foi a que lle recollín a un veciño do concello de Manzaneda que lle daba o nome de Ferreiro.

O caso é que o outro día fixen uns traxectos a primeira hora da mañá por unhas rúas da vila de Verín e contabilicei nada menos que sete machos de Rabirrubio cantando dende os edificios, de fácil detección ao ser unha das primeiras especies que cantan á mañá cedo, comenzando a ouvirse incluso de noite aló polas cinco ou seis da madrugada.

Ao comprobar a elevada densidade desta especie, e a relativa facilidade de detectala mediante audicións, ocurréuseme realizar outros dous percorridos de similar distancia e hábitat por zonas repartidas de maneira simétrica para tratar de sacar unha estima dos individuos ou parellas que podería haber na vila.

Cos resultados obtidos marquei nun mapa os puntos aproximados das escoitas, que deron unha densidade similar entre eles, e rechei entón os ocos baleiros de forma semellante a como estaban distribuídos no espazo.

Ao contabilizar todos os puntos, reais e estimados, saíume un número de 115, que, de seren certos, corresponderíanse co número aproximado de machos cantores de Rabirrubio común dentro da vila, e pensando que cada macho defendese un territorio habería entón cento quince territorios de cría.

Para saber o número total de individuos faltaríanos multiplicar o número de parellas reprodutoras pola cantidade de xuvenís que saísen adiante nese primeiro estadío, podendo poñerlle unha media baixa de só dous polos por parella.

Resumindo, que 115 machos, máis 115 femias, máis 230 xuvenís, danos un total de 460 Rabirrubios aproximados dentro da vila a final da temporada de cría. Será certo ?

Ver mapa más grande

Información complementaria sobre a pedra do guerreiro

2011-05-16T14:26:00.000+02:00

A continuación póñense uns enlaces en torno ao programa de radio La Rosa de los Vientos onde se recolle un podcast facéndose eco do tema: Descubren en Galicia la estela más antigua que representa un guerrero; e un chat onde se comenta o Hallazgo de una estela del tipo suroccidental en tierras gallegas:

RosaVientosPodcast.com - 16 de mayo de 2011 ...Descubren en Galicia la estela más antigua que representa un guerrero...

El Portal de la Rosa de los Vientos - Foros de discusión. Pasajes de la Historia. Una estela del suroeste en Galicia

A pedra do guerreiro

2011-05-10T23:24:00.022+02:00

A pedra do guerreiro no museo etnográfico de Castrelo do Val

De esquerda a dereita Miguel Losada, José Luis Lozano (o descubridor da estela), Bruno Rúa (experto en Arqueoloxía), Eduardo Castro

Imos poñer máis enlaces debido ao trascendente do achado.

O autor do excelente blog Capítulo 0 e director de culturagalega.org, Manuel Gago, interprétanos os símbolos e axúdanos a entender a estela:

Interpretar os símbolos dun guerreiro. Capítulo Cero

Dentro do universo dun guerreiro. culturagalega.org

O achado de Castrelo do Val. Como entender a estela dun guerreiro. Gráfico de culturagalega.org

...segundo o arqueológo Alberte Reboreda, "vincula o mundo mediterráneo e o atlántico" na Prehistoria e máis neste momento... (Fragmento recollido da entrada Dentro do universo dun guerreiro, de culturagalega.org)

De novo a comarca de Monterrei barruntando o Mare Nostrum dende unha Galizia atlántica.

As sempre interesantes palabras da autora do blog A Urdiñeira:

Sincretismo. A Urdiñeira

A noticia na páxina oficial do Concello de Castrelo do Val:

Achádego histórico en Castrelo do Val: unha estatua antropomorfa prehistórica de 3000 anos de antigüidade. Concello de Castrelo do Val

E a noticia na televisión:

rtve.es - España en 24 horas. // Importante descubrimiento arqueológico en Galicia. En Castrelo do Val, en Ourense, un vecino ha encontrado un monolito de la Edad de Bronce. Tiene 3.000 años de antigüedad, 800 kilos de peso, y es la estela de un guerrero decorada. // - 11/05/11

rtve.es - Telexornal. Informativo territorial de Galicia. // Descubren en Castrelo do Val, en Ourense, un petroglifo da Idade do Bronce. // - 11/05/11

tvg.es - Telexornal Mediodía. Atopan en Castrelo do Val a única estela de guerreiro de Galicia - 12/05/2011

Achado dunha estela prehistórica en Castrelo do Val

2011-05-07T19:30:00.053+02:00

Vanse a poñer a continuación uns enlaces dunha noticia de enorme interese sobre o achado en Castrelo do Val dunha estela, menhir, pedra fincada, prehistórica única ata o momento en Galicia.

O afeccionado local á Arqueoloxía que se menciona nestes artigos é Bruno Rúa, experto en Arqueoloxía, verdadeiro artífice desta descuberta e autor da Guía Arqueolóxica do Alto Támega, unha excelente obra de referencia para a Comarca de Monterrei e para todo o Alto Támega. O achado foi posible grazas ao aviso a este investigador por parte do propietario dos terreos José Luis Lozano. Obrigados estamos aos dous por compartir con todos nós este relevante descubrimento.

Faro de Vigo - ¿Un clan guerrero gallego hace 3.000 años? Arqueólogos constatan el hallazgo de la única "estela de guerrero" registrada en Galicia, datada en la Edad del Bronce. Elena Ocampo

La voz de Galicia - Hallan por primera vez en Galicia una estela de guerrero con carro. La piedra labrada tiene 3.000 años de antigüedad y se localizó en Castrelo do Val, Ourense. Jorge Lamas

Xornal.com - Achan unha estela única de 3.000 anos de antigüidade en Ourense

El País - Un agricultor halla un petroglifo de la Edad del Bronce. Teresa Cuíñas

A nosa historia - Atopada unha estela de guerreiro con carro en Castrelo do Val

Antigua y medieval - Hallan por primera vez en Galicia una estela de guerrero con carro

Arqueología al día - Hallan por primera vez en Galicia una estela de guerrero con carro

Arqueólogos - Hallan por primera vez en Galicia una estela de guerrero con carro

Historia secreta - ¿Un clan guerrero gallego hace 3.000 años?

Mundo de la Arqueología - ¿Clan guerrero en Galicia hace unos 3.000 años? Mundo de la Arqueología

Noticias de Historia antigua y arqueología - Hallan por primera vez en Galicia una estela de guerrero con carro

Paleorama - Edad del Bronce ¿Un clan guerrero gallego hace 3.000 años?

Terrae Antiqvae - ¿Un clan guerrero gallego hace 3.000 años?

Terrae Antiqvae - Hallan por primera vez en Galicia una estela de guerrero con carro

Recoméndase en especial visitar a seguinte entrada do blog A Urdiñeira con excelentes explicacións, axeitados enlaces e ampla información:

¿O guerreiro solitario?

E como dí a súa autora, Bea: ...sen dúbida un extraordinario achado nunha zona que está a converterse nun verdadeiro epicentro de interese arqueolóxico nos últimos anos.

O polo do Arrulador

2011-05-01T15:10:00.016+02:00

Onte avisáronme uns amigos de que tiñan un polo de Curuxa que caíra do nino. De inmediato fun para aló.

Tratábase dun pitiño desvalido de Avelaiona común, Strix aluco. Pola comarca de Monterrei é coñecida esta ave co nome de Arrulador, Páxaro arrulador, tamén Ugo, ou mesmo Moucho ou Curuxa.

eis aquí o protagonista desta historia

Non era un polo voandeiro, e xa que se coñecía o lugar exacto do nino, decidíuse metelo de novo xunto a súa mai.

e a mai á espreita

O lugar de nidificación está ubicado nunha cavidade dunha construción humana, e aínda que esto non sexa raro o máis normal é que o nino destas aves estea no oco dunha árbore ao ser unha especie típica forestal.

e aquí o final feliz deste políño de Arrulador

As rapinas noiteiras presentan un comportamento a térmos en conta: Os polos voandeiros saen a explorar polas inmediacións do nino. Se atopamos un destes polos desvalidos non se debe coller se non está ferido, os pais estarán perto del coidándoo, deberemos deixalo no mesmo sitio onde estaba. Como xa dixemos, neste caso non se trataba dun polo voandeiro, era demasiado pequecho aínda, por iso a opción de devolvelo ao nino.

Para máis información recoméndase visitar o seguinte documento gratuíto editado polo Centro de Recuperación de Rapaces Nocturnas BRINZAL:

As Maias. Entre mitos e crenças

2011-03-31T22:00:00.034+02:00

O pasado 31 de marzo presentouse en Valpaços, e o vindeiro 29 de abril presentarase en Chaves, o libro do noso amigo Jorge Lage, defensor da cultura portuguesa, trasmontana, e por extensión, galega, inmortalizando nas súas publicacións o patrimonio inmaterial que aínda pervive no maxín colectivo dun pobo

Entre as súas publicacións figuran estas outras referenzas bibliográficas

Enviámoslle os nosos parabéns pola súa excelente e fructífera obra literaria

Plantas en flor no mes de febreiro

2011-02-26T22:00:00.003+01:00

As seguintes plantas foron fotografadas durante un percorrido realizado na tarde do 22 de febreiro polas ladeiras oeste e sur do Montemaior, a excepción da especie Romulea bulbocodium que foi fotografada o 26 de febreiro na aldea de Aveleda, concello de Chaves

Erodium cicutarium

Ulex europaeus

Acacia dealbata (especie invasora)

Familia Cruciferae

Erica cinerea

Erica australis

Romulea bulbocodium

Asfaltado de camiños rurais. Estradas directas a ningures

2011-01-12T12:50:00.035+01:00

O progreso imparable chegou ao agro galego, rápido para os tempos, sen criterios cívicos, estrullando a cultura e o medio. A parcelaria arranca as nosas árbores, esborralla as paredes, dulcifica os carreiros tortos, abre largas pistas agrícolas dereitiñas coma gallas. E a sociedade pide asfalto nos camiños para non lixarse co bulleiro, e a administración atende. O efecto disto, alén doutros, é o atropelo da fauna que imos tratar, os anfibios, indefensos ante as enormes rodas da civilización.
Sapo de esporóns, Pleobates cultripes

Sapo cunqueiro, Bufo bufo

Pintafontes verde, Triturus marmoratus

Pitafontes común, Lissotriton boscai

Píntega, Salamandra salamandra

Sapo corriqueiro, Epidalea calamita

Nestes días apartamos varios exemplares das estradas para evitar os esmagamentos e comprobamos unha elevada mortaldade de anfibios

Os anfibios están ameazados a nivel mundial, son especies protexidas en maior ou menor medida por catálogos de especies ameazadas ou por convenios internacionais, a mioría delas son especies ou subespecies endémicas da Península Ibérica

As fotografias destes anfibios foron tomadas nas pistas asfaltadas da concentración parcelaria entre Vilaza, Albarellos e Pazos

Sapo cunqueiro atropelado na estrada de Requeixo, escenificación

Lagoa de Vilaza, zona de reprodución de anfibios

Poza na parcelaria de Vilaza, lugar de reprodución de anfibios

A paradoxa é que o antónimo da palabra progreso é retroceso, curioso, non si!

Oxalá que non se fixera nunca máis o asfaltado non xustificado de camiños rurais que levan a ningures.

Colaboraron Paco Carballo, Pastor Santamarina e Xosé Ramón Reigada, noutras ocasións Alberto Rivero, Anxos Romeo, Martiño Cabana e Rafa Vázquez, da Asociación Saramaganta.

Odonatos no estío polo val do Támega

2010-08-20T22:00:00.001+02:00

Libellula depressa
Concello de Monterrei. 16 de maio do 2010

Pyrrhosoma nymphula
Concello de Verín. 21 de xuño do 2010

Onychogonphus forcipatus
Concello de Verín. 25 de xullo do 2010

Erythromma lindenii
Concello de Verín. 28 de xullo do 2010

Ceriagrion tenellum
Concello de Verín. 28 de xullo do 2010

Ischnura graellsii
Concello de Verín. 28 de xullo do 2010

Platycnemis acutipennis
Concello de Verín. 28 de xullo do 2010

Platycnemis latipes
Concello de Verín. 28 de xullo do 2010

Calopteryx xanthostoma
Concello de Verín. 28 de xullo do 2010

Crocothemis erythraea
Concello de Verín. 28 de xullo do 2010

Lestes viridis
Concello de Verín. 28 de xullo do 2010

Anax imperator
Concello de Verín. 28 de xullo do 2010

Orthetrum coerulescens
Concello de Laza. 20 de agosto do 2010

Ceriagrion tenellum
Concello de Laza. 20 de agosto do 2010

Sympetrum striolatum
Concello de Laza. 20 de agosto do 2010

Sympetrum fonscolombii
Concello de Laza. 20 de agosto do 2010

Aeshna cyanea
Concello de Laza. 20 de agosto do 2010

Uma viagem por Valpaços

2010-05-15T22:11:00.008+02:00

Hai algunhas especies mediterráneas que están ás mesmísimas portas da Galiza. As citas máis próximas distan a tan só uns 30 km en liña recta coa zona de Verín, ou áinda menos, polo que poderían acabar ocorrendo na comarca, cando menos ficarían moi preto.

No sábado 15 de maio percorrrimos a zona de Valpaços, Rafa Vázquez 'Nocko' e mais eu, para mostrarme, en especial, as especies de hérpetos mediterráneos "Lagartija colirroja - Lagartixa-de-dedos-dentados" (Acanthodactylus erythrurus) e "Gallipato - Salamandra-de-costelas-salientes" (Pleurodeles waltl), que xa tiñan citadas noutra visita anterior da Asociación Saramaganta (Anxos Romeo, Martiño Cabana, Rafa Vázquez 'Nocko' e Ricardo Ferreiro). Desta volta atopámonos coa sorpresa de descubrir un exemplar da fermosa "Culebra de herradura - Cobra-de-ferradura" (Hemorrhois hippocrepis), non existindo citas en territorio galego para ningunha destas tres especies.

Hemorrhois hippocrepis (fotografía de Rafa Vázquez 'Nocko')

Río Rabaçal Pleurodeles waltl (fotografía de Rafa Vázquez 'Nocko')

Acanthodactylus erythrurus

Na zona tamén é frecuente o "Zimbro" (Juniperus oxycedrus), unha árbore tampouco citada para Galicia e que está tamén aí, ao ladiño mesmo.

Juniperus oxycedrus

Tamén se detectaron outras especies de hérpetos como Píntega común (Salamandra salamandra), Pintafontes verde (Triturus marmoratus), Sapo corriqueiro (Epidalea calamita), Ra verde (Pelophylax perezi), Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagae), Escáncer cego (Blanus cinereus), Lagarta rabuda (Psammodromus algirus), Lagarto arnal (Timon lepidus), Cobra de auga viperina (Natrix maura).

Chalcides bedriage (fotografía de Rafa Vázquez 'Nocko')

Timon lepidus

En aves observamos e escoitamos, entre outras máis comúns, varios territorios de Picanzo cabecirrubio (Lanius senator), Bubelas (Upupa epops), Papafigos (Oriolus oriolus), dúas Aguias cobreiras (Circaetus gallicus) con piídos en voo paralelo, Abellarucos (Merops apiaster)...

Lanius senator

Training-days Verín

2010-04-25T22:18:00.011+02:00

Video de imaxes dos training-days, unha actividade de campo para coñecer mellor os réptiles e anfibios, o seu estudo, a labor dos investigadores, e moito máis, realizado pola comarca de Verín-Monterrei e outras zonas do surleste ourensán durante o fin de semana do 24 e 25 de abril do 2010

Unha iniciativa da Asociación Saramaganta

Imaxes en Picasa

Enlaces relacionados:

Blog da Asociación Saramaganta - Training Days en Verín - Anfibios

Blog da Asociación Saramaganta - Training Days en Verín - Réptiles

Blog do Grupo Naturalista Hábitat - Training days en Ourense

Ruta herpetolóxica polo Mente e o Rabaçal

2010-04-10T23:30:00.018+02:00

Descuberta outra poboación de Escáncer cego, Blanus cinereus, en territorio galego, unha das especies máis mediterráneas de Galicia
Río Mente
Escáncer cego, Blanus cinereus

muda de Blanus cinereus

Arácnido da Familia Thomisidae, pode que da especie Xysticus cristatus, en Viola sp.

xunto cos réptiles e invertebrados, a flora é un dos puntos fortes da zona do Mente

Vacaloura, Physomeloe corallifer, interesante endemismo ibérico

Lagarta dos penedos, Podarcis hispanica

Lagarta rabuda, Psammodromus algirus

observouse unha cobra cruzando o camiño a gran velocidade, podería ser un Cobregón, Malpolon mospessulanus

Nymphalis polychloros

Escáncer, Anguis fragilis

recollimos en Castrelo de Abaixo o nome vernáculo Escóupolo para a especie Anguis fragilis
Fedegosa da especie Coreus marginatus
Ra patilonga, Rana iberica
distinta coloración en Rana iberica
Gabeador azul, Sitta europaea
xuvenil de Lagarto arnal, Timon lepidus
Pintafontes verde, Triturus marmoratus

Pintafontes común, Lissotriton boscai
coloración ventral de Lissotriton boscai
Ra verde, Pelophylax perezi
molusco de auga doce do Xénero Planorbis
Equus asinus e Bos taurus, como ían faltar!
pegadas de Londra, Lutra lutra
Narcissus pseudonarcissus
Lagarto das silvas, Lacerta schreiberi
Lagarta dos penedos, Podarcis hispanica

Lagarto das silvas, Lacerta schreiberi
Sapo cunqueiro, Bufo bufo
Cobra de auga viperina, Natrix maura

Pintafontes común, Lissotriton boscai

Escáncer, Anguis fragilis

Amorodio, Fragaria vesca

xunta dos ríos de Pentes e de San Lourenzo (río Rabaçal)
Esgonzo común, Chalcides striatus
Cobra de auga viperina, Natrix maura
Lagarto arnal, Timon lepidus

Alberto Rivero, Anxos Romeo, Martiño Cabana, Rafa Vázquez, Xosé Ramón Reigada

Bolboretas na Comarca de Monterrei

2010-04-09T13:14:00.041+02:00

Referencias de Bolboretas diúrnas da Orde Lepidoptera, Suborde Rhopalocera, fotografadas na Comarca de Verín-Monterrei

Callophrys rubi
Concello de Verín. 23 de marzo do 2010

Tomares ballus
Concello de Oímbra. 8 de abril do 2010

Zerynthia rumina
Concello de Oímbra. 9 de abril do 2010

Nymphalis polychloros
Concello do Riós. 10 de abril do 2010
imaxe cedida por Alberto Rivero Saeta

Colias crocea
Concello de Oímbra. 13 de abril do 2010

Issoria lathonia
Concello de Oímbra. 13 de abril do 2010

Callophrys rubi
Concello de Monterrei. 24 de abril do 2010

Gonepterix rhamni
Concello de Monterrei. 24 de abril do 2010

Lycaene phlaeas
Concello de Monterrei. 24 de abril do 2010

Papilio machaon
Concello de Monterrei. 24 de abril do 2010

Pararge aegeria
Concello de Monterrei. 24 de abril do 2010

Iphiclides feisthamelli
Concello de Monterrei. 24 de abril do 2010

Callophrys avis
Concello de Oímbra. 28 de abril do 2010

Pola Serra de San Mamede

2010-03-14T22:52:00.021+01:00

A continuación amósanse unhas imaxes que se sacaron durante o trascurso dunha ruta pola Serra de San Mamede con motivo das II Xornadas de Rastros e Sinais de Fauna organizadas por Amigos da Terra no Centro de Educación Ambiental As Corcerizas. Os conferenciantes foron Rebeca Carreiro, de Amigos da Terra, que falou dos rastros e sinais dos ungulados, e Rubén Portas, que foi o encargado de impartir a charla sobre pegadas e rastros dos carnívoros galegos.

* Durante o percorrido atopáronse varios rastros de mamíferos:
Pegadas de Cervo, Cervus elaphus; de Corzo, Capreolus capreolus; de Xabarín, Sus scrofa...
Excrementos de Raposa, Vulpes vulpes; Teixugo, Meles meles; Lobo, Canis lupus; Lebre, Lepus granatensis; Martaraña, Martes martes, ou Garduña, Martes foina.

* Observáronse varias especies de aves: Ferreiriño negro, Parus ater; Ferreiriño real, Parus major; Ferreiriño cristado, Parus cristatus; Paporrubio, Erithacus rubecula; Lavandeira branca, Motacilla alba; Corvelo, Corvus corone; Pimpín común, Fringilla coelebs; Úbalo, Carduelis spinus, un macho; Chasco común, Saxicola torquata; Miñato común, Buteo buteo; uns buratos en piñeiros secos, seguramente de Peto real, Dendrocopos major; unha Andoriña común, Hirundo rustica, a uns 1.250 metros de altitude; Aguia cobreira, Circaetus gallicus (primeiro exemplar que vexo nesta temporada); Laverca, Alauda arvensis; Merlo común, Turdus merula... Tamén se ouviu brevemente un Cuco, Cuculus canorus (igualmente o primeiro que escoito neste ano).

* Un réptil activo, en concreto unha femia e un subadulto de Lagarta galega, Podarcis bocagei, na mesma porta de entrada á sala de reunións do Centro.

* De insectos só se detectou un coleóptero que semella ser un macho de Vacaloura - Aceiteira, Meloe proscarabaeus.

* Entre a Flora aparecen fotografadas as especies Dente de can, Erythronium dens-canis; Abróutega, Asphodelus sp. (seguramente A. lusitanicus, aínda estaban saíndo as follas basais); Narcissus asturiensis (catalogada como vulnerable); Silveira, Rubus sp., coas follas vermellas; unha extensa carballeira, seguramente de Cerquiños, Quercus pyrenaica; piornais de Genista florida; Aberiotas, Romulea sp. (o máis seguro é que sexa R. bulbocodium, máis semella que os estigmas non sobrepasan as anteras polo que podería ser R. columnae); o que máis abondaba eran extensas repoboacións de Piñeiro silvestre, Pinus sylvestris, con algún Acivro, Ilex aquifolium, polo medio; un regueiro abeirado de brións e abondosos Fentos pentes, Blechnum spicant; para rematar aparece a orla dun vidueiral de Betula pubescens e algún Castiñeiro, Castanea sativa.

Erythronium dens-canis

Asphodelus sp.

Narcissus asturiensis

chaira da Limia

O Larouco ao fondo

Rubus sp.

aldea da Teixeira

carballeira de Quercus pyrenaica

piornais de Genista florida

As Corcerizas

Romulea sp.

Podarcis bocagei

Meloe proscarabaeus

panorámica a sur

os piñeiros

Blechnum spicant

bidueiral

A continuación póñense uns enlaces a unhas entradas sobre a actividade:

Aguia cobreira na Serra de San Mamede. Fauna Vertebrada de Ourense. Blogue de Alberto Rivero.

San Mamede. Noroeste Ibérico. Blogue de Rubén Portas.

E como non, a entrada da web As Corcerizas. II Xornadas de Rastros e Sinais de Fauna.

Andoriñas na tempestade

2010-02-27T20:00:00.005+01:00

A tarde en que atravesou o ciclón Xynthia saímos dar unha volta polo val do Támega Alexandre Justo e mais eu. O temporal traía chuvieiras intensas con rachas de vento forte e tépedo, as nubes corrían depresa e os campos estaban asolagados. Non parecía o mellor momento para observar fauna, mais a casualidade levounos polas lagoas das Fragas de Penelas en San Cibrao. A imaxe que tiñamos diante era do máis sensacional, había unha concentración de, polo menos, cento quince Andoriñas comúns (Hirundo rustica), tres Andoriñas das barreiras (Riparia riparia) e unha Andoriña dos penedos (Ptyonoprogne rupestris), todas elas sobrevoando a tona da auga.

Perto andaba voando un Miñato negro (Milvus migrans), o primeiro da temporada -que xa o viramos por cima do bairro de San Lázaro en Verín dirixíndose a sur-, afuxentábano do lugar unha parella de Corvelos (Corvus corone). Polo chan acubillábanse bandiños de Lavercas (Alauda arvensis) e Cotovías pequenas (Lullula arborea). Nas árbores dispersas víanse bandos máis grandiños de Trigueiróns (Emberiza calandra) emitindo constantes e sonoros reclamos. Os Corvos mariños grandes (Phalacorcorax carbo), subidos a uns Choupos, e algunha Garza real (Ardea cinerea), voando polo medio dos Amieiros, completaban o elenco.

O punto negativo do día foi o achado dun cadáver de Curuxa común (Tyto alba) a carón da torre medieval da igrexa de Vilaza.

Flora de primavera - inverno

2010-02-20T22:24:00.006+01:00

O Pracer, 20 de febreiro do 2010

pode que houber flores máis temperás que este Ranunculus ficaria mais para min é a primeira flor ventureira desta temporada

San Cibrao, 9 de abril do 2010
esta é a primeira orquídea que vexo nesta primavera, unha Orchis mascula

Anelamento de aves en inverno no Val do Támega

2010-02-10T21:32:00.037+01:00

No fin de semana do 5, 6 e 7 de febreiro realizouse un anelamento de aves invernantes no Val do Támega polas zonas do Regueiro do Pontón, en Oímbra, e nas Malladas, entre Mandín e Feces de Cima.
A actividade foi realizada polos aneladores Pablo A. Sanmartín Santiago e Emilio Martínez, ambos do Grupo de Anelamento Anduriña.
Tamén participaron distintos ornitólogos e naturalistas: Alberto Rivero, Alexandre Justo, Atocha Ramos, Cosme Damián Romai Cousido, Eduardo Castro, Encarna González Rodiño, Gustavo Ferreiro Martínez, Marco Fachada, Paco Carballo, Paulo Travassos e o pequeno Mario, Xosé Ramón Reigada e o pequeno Lois.

Regueiro do Pontón, Oímbra

Especies aneladas:

Tordo común, Turdus philomelos, 4
Merlo común, Turdus merula, 13
Azulenta común, Prunella modularis, 5
Papuxa cabecinegra, Sylvia melanocephala, 9
Picanzo real meridional, Lanius meridionalis, 1
Carriza, Troglodytes troglodytes, 2
Paporrubio, Erithacus rubecula, 4
Chasco común, Saxicola torquatus, 5
Rousinol bravo, Cettia cetti, 1
Pica dso prados, Anthus pratensis, 1
Picafollas común, Phylloscopus collybita, 3
Ferreiriño rabilongo, Aeghitalos caudatus, 3
Ferreiriño real, Parus major, 11
Ferreiriño azul, Parus caeruleus, 1
Trigueirón, Miliaria calandra, 1
Escribenta amarela, Emberiza citrinella, 1

Papuxa cabecinegra (Foto de Eduardo Castro)
Carriza (Foto de Eduardo Castro)
Ferreiriño rabilongo
Ferreiriño azul
Trigueirón (Foto de Eduardo Castro)
Escribenta amarela (Foto de Eduardo Castro)

Outras observacións de aves:

Corvo mariño grande, Phalacrocorax carbo, 191 exemplares
Azor, Accipiter gentilis, 1
Miñato común, Buteo buteo, 1
Cerceta común, Anas crecca
Falcón peregrino, Falco peregrinus
Picanzo real meridional, Lanius meridionalis, vari0s exemplares, moi abondoso
Peto pequeno, Dendrocopos minor, 2
Escribenta común, Emberiza cirlus, 5
Trigueirón, Miliaria calandra, un bando de 87 individuos
Cotovía cristada, Galerida cristata, 2
...

Escribenta común
Cotovía cristada

As Malladas, Mandín - Feces de Cima

(Foto de Eduardo Castro)

Especies aneladas:

Merlo común, Turdus merula, 2
Azulenta común, Prunella modularis, 1
Papuxa cabecinegra, Sylvia melanocephala, 2
Picanzo real meridional, Lanius meridionalis, 1
Cotovía pequena, Lullula arborea, 6 + 5 +
Paporrubio, Erithacus rubecula, 1
Chasco común, Saxicola torquatus, 2 + 1 recuperado
Picafollas común, Phylloscopus collybita, 2
Ferreiriño real, Parus major, 9
Ferreiriño azul, Parus caeruleus, 1
Escribenta riscada, Emberiza cia, 6

Picanzo real
Picafollas común (Foto de Eduardo Castro)
Escribentas riscadas (Foto de Eduardo Castro)
Ferreiriño real (Foto de Eduardo Castro)

Outras observacións de aves:

Andoriña común, Hirundo rustica, 2 - primeiras observacións do ano no val
Cotovía pequena, Lullula arborea, 5 + varios exemplares cantores desde primeira hora da mañá
Avelaiona, Strix aluco, 1
...

Outras observacións durante as xornadas:

Sapo corriqueiro, Bufo calamita, 1 exemplar en Vilarello da Cota
Píntega común, Salamandra salamandra, 1 femia en Vilarello da Cota, outras 3 femias nas Malladas, un exemplar afogado nun pozo de regadío perto do río Támega
Pintafontes verde, Triturus marmoratus, 4 machos adultos e varias larvas nas Malladas
Ra patilonga, Rana iberica, 2 exemplares nas Malladas
Rezadeira de auga, Nepa cinerea, As Malladas
Percasol, Lepomis gibbosus, varios exemplares, especie alóctona invasora, introducida nun estanque dunha fonte en Vilarello da Cota, avisouse aos servizos de Medio Ambiente da presenza desta especie invasora para a súa posible retirada por risco de escape ao medio natural

Durante a xornada do sábado tamén se deu aviso ao 112 do comenzo dun incedio forestal nos montes de Vilarello da Cota.

Como complemento recolléronse varios nomes vernáculos de fauna que nos facilitou o señor Fermín Rodríguez Gallego da cantina de Mandín:

Aves:
- Carreo, Clamator glandarius, "esta é a segunda vez que se recolle un nome vernáculo para designar a especie Clamator glandarius en territorio galego"
- Pica pau, Dendrocopos major
- Pito verdieiro, Picus viridis
- Cotornís, Coturnix coturnix
- Pedreiro, Oenanthe oenanthe
- Ribideira, Certhia brachydactyla
- Papafigos, Oriolus oriolus
- Vencello, Apus apus
- Ghaio, Garrulus glandarius
- Pintasilgo, Carduelis carduelis
- Ghabilán branco, Circus pygargus
- Ghabilán grande, Accipitridae
- Ghabilán pequeno, Falco tinnunculus
- Bufo, Bubo bubo
- Curuxa, Strix aluco, Tyto alba
- Avefría, Vanellus vanellus
- Gharza, Ardea cinerea
- Brandisa, Motacilla alba
- Pernileiro, Burhinus oedicnemus
- Cotolovía de curucho, Galerida cristata
- Cotolovía, Lullula arborea
- Cheda, Sylvia undata
- Foleca, Sylvia atricapilla
- Trallón, Ficedula hypoleuca
- Ruiseñor, Luscinia megarhynchos
- Noitevoar, Caprimulgus europaeus

Réptiles:
- Ladra, Tarentola mauritanica
- Viberón, Chalchides striatus, Chalcides vedriagai ?, Anguis fragilis, Blanus cinereus ?

Mamíferos:
- Doniña, Mustela nivalis
- Murocegho, Quirópteros

Anfibios:
- Salamantra, Salamandra salamandra

Invertebrados:
- Alacraio, Buthus occitanus

"Agradecemos a disposición que nos prestaron dende o Centro de Desenvolvemento Rural Portas Abertas facilitándonos a estancia no albergue rural multiusos de Vilarello da Cota"

Máis entradas da actividade en:

http://anillagalicia.blogspot.com/2010/02/oimbra-y-verin.html

Rotas da Terra. Jornada de Anilhagem de Aves. 06 de Fevereiro
.

O Cruzabico. Unha ave criando en pleno inverno

2009-12-27T22:14:00.043+01:00

Cruzabico común, Loxia curvirostra

Polo alimentado por macho e femia nos piñeirais de Pinus sylvestris do entorno de Pena Nofre a máis de 1200 metros de altitude (Castrelo do Val).

Nun traxecto de 7 km producíronse 9 contactos coa especie cun total de 31 exemplares que ofreceron mostras de territorialidade con exemplares cantores e persecucións entre machos. Confírmase polo tanto a cría invernal dunha especie cunha bioloxía reprodutora atípica e ligada ao réxime de frutificación das coníferas das que se alimenta.

Texto de Alexandre Justo Álvarez

Observadores: Alexandre Justo e X. R. Reigada

As pedras rotas

2009-12-08T22:21:00.013+01:00

Nestes días saíron unhas noticias na prensa referentes á retirada dunha antena de telefonía móbil que afectaba a un xacemento arqueolóxico medieval dun baluarte defensivo de vixilancia no Montecelo, en Medeiros.

A noticia reflexa moi ben a escasa sensibilidade que se ten polo patrimonio cultural na comarca de Monterrei.

La retirada de una antena en Monterrei deja sin telefonía móvil a 2.500 vecinos. La Región - 8.12.2009

Patrimonio obliga a retirar una antena de telefonía en Monterrei. Faro de Vigo - 8.12.2009

Unha denuncia de Adega obriga a retirar unha antena de telefonía en Monterrei. La Voz de Galicia - 8.12.2009

Restos do baluarte

Contacto visual co Castelo de Monterrei dende o Montecelo en Medeiros

Panorámica oeste dende o alto do Montecelo
En primeiro término vese San Cristovo de Monterrei e ao fondo o monte Larouco

LIC-ZEPVN río Tamega

2009-12-03T17:44:00.056+01:00

Fagamos a seguinte reflexión: para que serve un LIC ?

O espazo natural do río Támega está declarado como Lugar de Importancia Comunitaria (LIC) e como Zona de Especial Protección dos Valores Naturais (ZEPVN). Esto en si mesmo debería servir para algo, digamos, por exemplo, para protexer realmente os seus valores naturais.

Esta protección é real ?

Obsérvense as seguintes fotografías:

O que se ve é o desbroce sistemático da vexetacíon de ribeira.

As fotografías están tomadas na Xunta dos Ríos, ponte de Oímbra, ponte de Mourazos e ponte de Rabal, os desbroces seguían augas arriba e augas abaixo destes puntos.

Por isto deducimos o seguinte:

* A devasa acada quilómetros a ámbalas dúas beiras do cauce.

* Cortáronse un sen número de plantóns de árbores e vexetación de ribeira, deixando só as árbores de maior porte.

* Amoréanse toneladas de materia vexetal morta.

* O resultado final é unha devasa sistemática duns cinco metros de largo (ancho) que elimina flora de alto valor ecolóxico que non favorece en nada á fauna asociada e ao ecosistema de ribeira.

Aínda que pareza surrealista é unha obra da Administración. Esta en concreto seica é promovida pola Confederación Hidrográfica del Duero.

A principio da temporada de pesca pasada (ano 2009) tamén se desbrozaron as beiras de moitos ríos para facilitar o acceso dos pescadores ao río. Esta devasa promovida directamente pola Consellería de Medio Ambiente, que, paradóxicamente, é de quen saíu a proposta para a súa protección e quen debería velar polo seu coidado.

A seguinte fotografía mostra como quedou un treito do río Mente a principio de temporada de pesca:

No río Támega aconteceu o mesmo.

Hai que resaltar que moitas especies víronse afectadas no seu período de nidificación, por poñer un exemplo digamos que mermou a enorme cantidade de Rousinois comúns, Luscinia megarhynchos, que se podían escoitar ao longo do paseo da Preguiza (Verín), debido, case con total seguridade, á falta do sotobosque que tanto require esta especie.

Nesta época do ano veríanse afectadas moitas especies invernantes, sobre todo as que lles favorece a presenza do sotobosque de ribeira, ben sexa como lugares de alimentación ou de refuxio.

De que serve entón protexer un espazo natural ?
.
Recoméndase visitar esta outra entrada do blog Noroeste Ibérico de Rubén Portas, A vexetación cumpre unha función!:
http://noroesteiberico.blogspot.com/2009/12/vexetacion-cumpre-unha-funcion.html
.
Tamén se remomendan estas outras entradas do blog Fauna Vertebrada de Ourense de Alberto Rivero:
http://faunaourense.blogspot.com/2009/12/nova-variedade-de-deforestacion.html
http://faunaourense.blogspot.com/2009/12/sobre-xestion-dos-rios-na-limia.html
.
E CONTINÚA A DESFEITA:
http://www.laregion.es/noticia/78986/verÃn/plan/medio/ambiente/fondo/dinamizaciÃ³n/acondicionamiento/rÃos/inversiÃ³n/

Albinismo en Flora

2009-10-24T20:23:00.008+02:00

Crocus serotinus
O Pracer, Verín - 24/10/2009

Digitalis purpurea
Alto de Covelas, O Riós - 22/6/2009

Libélulas e Cabaliños do Demo

2009-10-07T09:48:00.034+02:00

Referencias de insectos da Orde Odonatos - Suborde Zigópteros (Cabaliños do Demo) e Suborde Anisópteros (Libélulas) na Comarca de Verín-Monterrei

Cordulegaster boltonii
Esta imaxe non se corresponde co exemplar observado, trátase dun individuo semellante da mesma especie fotografado no Macizo de Trevinca o 12/6/2007
Concello do Riós
17/10/2009

Anax imperator
fotografía de Xabier García
Concello de Oímbra
11/8/2009

Crocothemis erythraea
especie identificada por Saúl Rodríguez Martínez a través do foro Rhopalonatos
Concello de Verín
10/7/2009

Platycnemis acutipennis
especie identificada por Saúl Rodríguez Martínez e Cosme Damián Romai Cousido a través do foro Rhopalonatos
Concello de Monterrei
30/6/2005

Lestes viridis
especie identificada por Marco García e Saúl Rodríguez Martínez a través do foro Rhopalonatos
Concello de Verín
27/8/2004

Libellula quadrimaculata
Concello de Cualedro
27/6/2004

Rede de Seguimento de Anfibios e Réptiles de Galicia (SARGA)

2009-05-15T22:12:00.033+02:00

Datos obtidos en dúas grellas de 10 x 10 km da Comarca de Monterrei

Salamandra - Transectos nocturnos para anfibios

Especies e número de exemplares observados en catro transectos:
Pintafontes común, Lissotriton boscai, 2 exemplares
Sapiño comadrón, Alytes obstetricans, 5 exemplares
Sapo cunqueiro, Bufo bufo, 15 exemplares
Ra patilonga, Rana iberica, 1 exemplar
Ra verde, Pelophylax perezi, 2 exemplares

Hyla - Estacións de escoita nocturna de anuros

Especies e número de exemplares escoitados en quince estacións:
Sapiño Comadrón, Alytes obstetricans, 23 exemplares, máis outros 30 aproximadamente
Sapo corriqueiro, Bufo calamita, 2 exemplares
Marza, Hyla arborea, 68 exemplares, máis outros 20 aproximadamente
Ra verde, Pelophylax perezi, 72 exemplares

Triturus - Mostraxe de charcas para anfibios

Especies e número de exemplares observados en dez puntos de mostraxe:

Píntega, Salamandra salamandra, 1 larva

Pintafontes común, Lissotriton boscai, 38 exemplares e 6 larvas

Pitafontes verde, Triturus marmoratus, 5 exemplares e 4 larvas

Ra verde, Pelophylax perezi, 62 exemplares

Lacerta - Transectos diurnos para réptiles

Especies e número de exemplares observados en catro percursos de tres tramos cada un:
Esgonzo ibérico, Chalcides bedriagai, 3 exemplares

Esgonzo común, Chalcides striatus, 2 exemplares

Lagarto arnal, Timon lepida, 6 exemplares
Lagarta dos penedos, Podarcis hispanica, 17 exemplares
Lagarta rabuda, Psammodromus algirus, 33 exemplares

Escáncer común, Anguis fragilis, 1 exemplar
Escáncer cego, Blanus cinereus, 4 exemplares

Cobregón, Malpolon monspessulanus, 4 exemplares

Cobra de auga viperina, Natrix maura, 1 exemplar

Citas de anfibios e rétiles fora de mostraxe

Anfibios:

Píntega, Salamandra salamandra, 1 exemplar

Pintafontes común, Lissotriton boscai, 1 exemplar

Pintafontes verde, Triturus marmoratus, 3 exemplares

Sapiño comadrón, Alytes obstetricans, 3 exemplares, máis outros 30 aproximadamente

Sapiño pinto, Discoglossus galganoi, 2 exemplares

Sapo cunqueiro, Bufo bufo, 8 exemplares

Sapo corriqueiro, Bufo calamita, 4 exemplares

Marza, Hyla arborea, 1 exemplar

Ra patilonga, Rana iberica, 3 exemplares

Ra verde, Pelophylax perezi, 1 posta

Réptiles:

Ladra, Tarentola mauritanica, 1 exemplar

Esgonzo común, Chalchides striatus, 3 exemplares

Lagarto arnal, Timon lepida, 6 exemplares

Lagarto das silveiras, Lacerta schreiberi, 3 exemplares

Lagarta galega, Podarcis bocagei, 2 exemplares

Lagarta dos penedos, Podarcis hispanica, 5 exemplares

Lagarta rabuda, Psammodromus algirus, 7 exemplares

Lagarta cincenta, Psammodromus hispanicus, 5 exemplares

Escáncer común, Anguis fragilis, 1 exemplar

Escáncer cego, Blanus cinereus, 2 mudas

Serpe riscada, Rhinechis scalaris, 4 exemplares e 2 mudas

Cobregón, Malpolon monspessulanus, 1 exemplar e 3 mudas

Cobra de auga viperina, Natrix maura, 1 exemplar

Cobra de auga de colar, Natrix natrix, 2 exemplares

Atropelos e mortes de anfibios e réptiles

Anfibios:

Sapo cunqueiro, Bufo bufo, 3 exemplares atropelados

Ra patilonga, Rana iberica, 1 exemplar morto

Réptiles:

Lagarto arnal, Timon lepida, 2 exemplares atropelados

Serpe riscada, Rhinechis scalaris, 1 exemplar matado

Cobregón, Malpolon monspessulanus, 6 exemplares atropelados e 1 exemplar matado

Ameazas

*Abandono do campo
*Actividades extractivas
*Agricultura e gandeiría: modificación de terreos
*Colmatación
*Construción de obras públicas: asfaltado de pistas rurais, canalización dos cursos de auga
*Fitosanitarios: herbicidas, sulfatos
*Introdución de especies alóctonas: Black-Bass, Cangrexo roxo, Galápago de Florida, Percasol, Visón americano
*Modificacións do medio acuático: recheo de lagoas
*Residuos sólidos: entullos, electrodomésticos, envases, lixo...
*Urbanización
*Verquidos: augas residuais

SARGA

Autor e coordinador do proxecto: Martiño Cabana Otero

Máis información en http://www.grupogeas.org/actividades/sarga.htm

Primeiras citas de aves estivais

2009-04-20T13:03:00.033+02:00

Andoriña común, Hirundo rustica. 25 de febreiro 2009. Concello de Verín
Picafollas ibérico, Phylloscopus ibericus. 8 de marzo 2009. Concello de Verín
Andoriña de cu branco, Delichon urbica. 13 de marzo 2009. Concello de Verín
Garallo, Clamator glandarius. 15 de marzo 2009. Concello de Verín
Andoriña dáurica, Hirundo daurica. 17 de marzo 2009. Concello da Gudiña

Chasco cincento, Oenanthe oenanthe. 19 de marzo 2009. Concello do Riós

Cuco, Cuculus canorus. 21 de marzo 2009. Concello de Monterrei
Miñato negro, Milvus migrans. 29 de marzo 2009. Concello de Verín
Bubela, Upupa epops. 30 de marzo 2009. Concello de Oímbra

Papuxa carrasqueira, Sylvia cantillans. 30 de marzo 2009. Concello de Oímbra

Folosa amarela, Hippolais polyglotta. 30 de marzo 2009. Concello de Oímbra

Aguia cobreira, Circaetus gallicus. 30 marzo 2009. Concello de Oímbra

Cascarrollo, Lanius senator. 30 de marzo 2009. Concello de Oímbra

Rousinol común, Luscinia megarhynchos. 6 de abril 2009. Concello de Monterrei
Tartaraña cincenta, Circus pygargus. 9 de abril 2009. Concello de Oímbra
Peto formigueiro, Jynx torquilla. 13 de abril 2009. Concello de Oímbra
Aguia calzada, Hieraaetus pennatus. 17 de abril 2009. Concello de Vilardevós

Andoriña das barreiras, Riparia riparia. 19 de abril 2009. Concello de Verín
Miñato abelleiro, Pernis apivorus. 21 de abril 2009. Concello de Monterrei

Grou, Merops apiaster. 23 de abril 2009. Concello da Gudiña

Vencello, Apus apus. 25 de abril 2009. Concello de Monterrei
Picafollas de Bonelli, Phylloscopus bonelli. 25 de abril 2009. Concello de Monterrei
Escribenta hortelá, Emberiza hortulana. 25 de abril 2009. Concello de Verín
Falcón pequeno, Falco subbuteo. 25 de abril 2009. Concello de Verín
Papafigos, Oriolus oriolus. 1 de maio 2009. Concello do Riós
Rola común, Streptopelia turtur. 3 de maio 2009. Concello de Oímbra
Picanzo vermello, Lanius collurio. 23 de maio 2009. Concello de Cualedro

Río Mente. Un tesouro botánico e paisaxístico

2009-02-11T21:48:00.018+01:00

Nos videos que se presentan a continuación pódese ver unha escolma de imaxes de flora presente nas inmediacións do río Mente, destacando entre outras as seguintes especies:

Consolda menor, Symphytum tuberosum, non citada para territorio galego na "Guía das Plantas de Galicia" García, X. R. (novembro 2008) Edicións Xerais de Galicia, S. A. - Vigo

Sangomiño, Cornus sanguinea, de ribeiras e claros húmidos do bosque

Orquídea da especie Orchis mascula, en aciñeirais, matogueira mediterránea e noiros

Pradairo de Montpelier, Acer monspessulanus, nos lugares máis mediterráneos do país

Xazmín silvestre, Jasminum fruticans, nas zonas máis mediterráneas do surleste de Ourense

Escornacabras, Pistacia terebinthus, aciñeirais e terreos fragosos (rochosos) en ambientes termófilos

Umbelífera da especia Ferula communis, de áreas mediterráneas

Cistácea da especie Halimium umbellatum, restrinxida a zonas con clima mediterráneo

Saxifraga da especie Saxifraga espathularis, endémica do noroeste peninsular

Rabo de cabalo, Equisetum arvense, lugares húmidos e areosos, relativamente normal aínda que escasa

Cabeza de cobra, Aristolochia paucinervis

Etnobotánica. Nomes de Flora e Fungos da Comarca de Monterrei

2008-11-03T17:13:00.083+01:00

Usos tradicionais, propiedades medicinais, toxicidade, mitoloxía, ditos e crenzas máxicas

Flora

Hedres, Hedera helix

Amieiro, Alnus glutinosa. Usábanse os troncos para facer as rabelas dos arados. A madeira desta árbore é a máis empregada para tallar a máscara do Cigarrón, Peliqueiro e Zarramanculleiro, aínda que tamén se utiliza a de Vidueiro

Muruxa, Montia fontana. Comestíbel: alimentación humana. Dámoslle as Grazas a Miguel Losada pola súa oportuna aclaración (ver comentarios).

Muruxa dos hortos, Stellaria media. Comentíbel (mediocre): alimentación humana.

Manzanilla do monte, Helichrysum stoechas. Medicinal: dores de estómago, dores de cabeza

Leiturga, Taraxacum officinale. Comestíbel: como alimento para os coellos. Pode que se utilicen algunhas outras especies de plantas Compostas do tipo de Taraxacum

Cortadela, Serpervivum sp. Medicinal: desinfectante. Tamén se lle chamaba auga osixenada

Consarellos, Umbilicus rupestris. Vernáculo recollido en Tamaguelos (Verín) por Pastor Santamarina

Couselos, Umbilicus rupestris

Agrión, Nasturtium nasturtium-aquaticum. Comestíbel: alimentación humana, especialmente en ensalada

Espárrago do rabo da noz, Bryonia dioica. Tóxica, en especial a raíz e os froitos, aínda que os brotes xóvenes de primavera son comestíbeis. Hai outra especie que tamén se lle chama Espárrago, Tamus communis, igualmente tóxica e comestíbeis os seus abrollos

Uz, Uceira, Queiruga, Erica spp., tamén se lle chama Queiruga á especie Calluna vulgaris. O Torgo é a raíz da Uz, empregábase para roxar os fornos ao ser unha madeira dura e pesada moi boa para combustíbel, tamén se usaba para facer carbón vexetal de excelente calidade Morogueiro, Arbutus unedo. Dí o conto que en Noiteboa, do 24 ao 25 de decembro, cea o Demo con morogos e non deixa ningún na árbore, tamén din que lle da co rabo e tíraos todos ao chan. Outra versión conta que é a zorra quen lle da co rabo e tira os froitos Estraloques, Sanxoás, Digitalis purpurea. Na noite de San Xoán (solsticio de verán) púñanse ramos xunto con flores de Sabugueiro nas portas, ventás e cortes do gando para protexer da envexa e do mal de ollo, contra as bruxas

Candiolos, flores masculinas do Castiñeiro, Castanea sativa

Xardón, Quercus ilex

Concheira, Nogueira, Junglans regia. Aos froitos chámanselle Conchos. Usos tradicionais: utilizábanse as follas cocidas para tinguir a lá de cor castaña

Malvela, Glechoma hederacea. Medicinal: tónica, diurética e catarral

Arzá, Lavandula stoechas. Úsase para aromatizar armarios

Romero, Rosmarinus officinalis. A desiganción da planta está castelanizada. Condimento alimentario. Medicinal: contra a tose e a catarreira tomábase unha infusión de Romeu con Xarxa e mel

Xarxa, Salvia officinalis. Medicinal, innumerábeis propiedades: estimulante e tónica (non desvela), dixestiva, diurética, antiespasmódica, febrífuga, antiséptica, antisudoral, hipoglucemiante, emenagoga, resolutiva, vulneraria - Pío Font Quer. Plantas medicinales. El Dioscórides renovado

Tomillo, Thymus mastichina, T. caespititus, T. spp. Designación castelanizada. Condimento alimentario. Medicinal: béquico, expectorante, tónico, dixestivo, vermífugo, antiséptico

Loureiro, Laurus nobilis. Condimento alimentario. Medicinal: conxestión de estómago, non se poden tomar máis de tres follas. Crenzas máxicas: queimábase o loureiro bendicido para afastar as treboadas. Usos tradicionais: para desinfectar as cortes do gando facíase unha fumarza con Loureiro e xofre

Alcacia, Mimoseira, Acacia dealbata. Especie infestante orixinaria de Australia. As gallas longas e dereitas úsanse para os lareiros do fumeiro. Aparece con frecuencia nos aderezos do Entruido, seguramente debido á súa temperán, vistosa e rústica floración

Carqueixa, Chamaespartium tridentatum. Usos tradicionais: para separar os chourizos no fumeiro. Medicinal: as flores son laxantes e diuréticas, as sementes son vomitivas

Toxo, Ulex europaeus. A flor do Toxo chámase Alecrín ou Chorima. Tóxico, en especial as sementes. Medicinal: as flores tomábanse en infusión para facilitar a circulación e para combater as catarreiras. Usos tradicionais: utilízase durante o Entruido para enfeitar os foliós e para espiñar ao xentío, moi común no Entroido de Laza. Unha canción tradicional di:

Alecrín,

Alecrín dourado,

que naceu no monte

sen ser semeado.

Ai amor, amor,

quen che dixo a ti

que a flor do Toxo

era o Alecrín.

Ai amor, amor,

quen che dixo a ti

que a flor do Toxo

chámabase así.

Oliveira, Olea europaea. Medicinal: unha infusión con tres folliñas de oliveira para baixar a tensión

Malva, Malva sylvestris. Veterinaria: usábase a auga de cocer as malvas para darlle tomas e lavados ás marrás cando as capaban

Alcolitos, Aucalitos, Eucalitos, Eucalyptus globulus, E. camaldulensis. Ambas especies foron introducidas e son orixinarias de Australia. Medicinal: a especie utilizada en medicina é Eucaliptus globulus, recóllense exclusivamente as follas das ramas adultas cando están perfectamente formadas, son anticatarrais, contra a bronquite, útiles contra as inflamacións das vías respiratorias e contra os catarros gastrointestinais, tamén contra a diabete, hipoglucemiante. Tómase en infusións ou inhalacións, non é inocuo, por vía interna é conveniente non superar cantidades moderadas, pode resultar daniño e provocar gastroenterite, dificultades respiratorias, etc. - Pío Font Quer. Plantas medicinales. El Dioscórides renovado

Figueira, Ficus carica. Medicinal: tratábanse as verrugas untándoas co leite do rabo dos figos

Ceruda, Chelidonium majus. Medicinal: principalmente para as verrugas, espullas

Lengua de ovella, Plantago spp. Comestíbel: como alimento para os coellos

Mazarocas da zorra, Póutigas, Apóutigas, Maias, Cytinus hypocistis. Comestíbel: os nenos adoitaban tomar o suco dóce saído da mazaroca

Cytinus hypocistis

Amorodios, Fragaria vesca. Froitos comestíbeis moi apreciados

Silva garvanceira, Rosa spp. Os froitos son ricos en vitamina C, nalgunha zona chámanselle Picaburros

Ruda, Ruta graveolens. Tamén existe a variedade silvestre Ruta montana. O dito fala de que só a pode coller o dono. Crenzas máxicas: protexe da envexa

Rabo da zorra, Arum maculatum. Tóxica

Barbas da zorra, Barbas do lobo, Agrostis durieui ?

Lirios, Iris pseudacorus. Relixión: botábanse as espadanas dos Lirios polo chan nas procesións dos Ramos e do Corpus, collíanse do río para non estragar os plantados nos eidos

Allas, chámaselle así cando sae un único bulbo de Allo, Allium sativum. Crenzas máxicas: utilízase en San Cibrao (Oímbra) contra o mal de ollo e contra as meigas, con maior efecto que o Allo, se callar non falta unha Alla en ningunha casa do pobo Gancios, Asphodelus lusitanicus. As varas secas usábanse para acender o lume e mesmo para alumear pola noite sustituíndo ás candeas

Asphodelus lusitanicus

Tullesmerendas, Merendera montana. Seu nome fai referenza ao feito de que a súa floración ocorre cando os días xa van máis curtos

Merendera montana

Fungos

Na Comarca de Monterrei non se adoitaba recoller especies variadas de cogomelos (micofobia), a máis coñecida e extendida era e é a Macrolepiota procera. Tradicionalmente tamén se coñecían outras especies coma o Tricholoma equestre, ou incluso Cantharellus cibarius, alén dos recentemente comercializables Boletus spp. A continuación aparecen os nomes das especies que fomos recollendo.

Cornizó, Claviceps purpurea. Perigosamente tóxico. Pertence ao grupo dos Ascomicetos. É un parásito do Centeo e doutros cereais. Antigamente recollíano para vender, din que de contrabando, este comercio suponse que sería para elaborar medicamentos, ou inlcuso, para xebrar un dos seus compoñentes e usarse como droga alucinóxena, o coñecido como Ácido LSD, moi de moda na década dos 60 durante o movemento hippie

Tortullo, Tricholoma equestre. Bosques de coníferas. Tóxico, aínda que todavía se consume

Cogordón, Roca, Roque, Paraugas do sapo, Patamela, Macrolepiota procera. Bosques, matogueiras, claros, prados e beiras de camiños. Comestíbel. Os diferentes nomes fan distinción entre cando o sombreiro está pechado e cando está aberto

Macrolepiota procera

Cacabinas, Agaricus spp. Nos poulós. Non se recollían ao descoñeceren que fosen comestíbeis, só algunha especie do Xénero é tóxica como Agaricus xanthodermus

Revellón, Lactarius deliciosus. En piñeirais. Comestíbel. Esta desiganación pode que sexa un préstamo introducido do catalán Rovelló

Níscaros, Nízcaros, Boletus edulis, B. pinophilus, B. aereus, B. aestivalis. Atópanse en bosques de coníferas e planifolios. Comestíbeis. Nome vulgar recentemente adoptado que designa as especies comercializables de Boletáceas. En castelán o nome de Níscalo úsase para nomear o Rovelló catalán, Lactarius deliciosus

Peido de lobo, seguramente se refire a Bovista plumbea (?), Ovo dos prados, e non ao verdadeiro Peido de lobo, Lycoperdon perlatum, ou mesmo pode referirse a Mycenastrum corium que habita en camiños e solos areosos, termófila. Usábase para tinxir a lá xunto coas follas de Nogueira. Medicinal: a masa castaña que soltan as especies Licoperdáceas pola abertura apical, cando está madura, aplicada sobre unha ferida deten a hemorraxia e ademais facilita a curación polas súas facultades antibióticas - Pío Font Quer. Plantas medicinales. El Dioscórides renovado

Merda de cuco, Bovista plumbea

Xornada de anelamento en Mandín - Feces de Cima

2008-08-21T12:34:00.051+02:00

Entre a última hora da tarde do luns 18 e toda a mañá do martes 19 de agosto fíxose unha xornada de anelamento de aves na zona de Mandín - Feces de Cima, realizada por Pablo Sanmartín e Rubén Portas do Grupo de Anelamento Anduriña e mais eu de convidado.

Elección do lugar e colocación das redes

Bebedoiro e hábitat derredor

O total de especies aneladas foron:

1 Rousinol común / Rouxinol-comum, Luscinia megarhynchos
4 Chascos comúns / Cartaxo-comum, Saxicola torquata
1 Merlo común / Melro-preto, Turdus merula
1 Papuxa picafollas / Felosa-das-figueiras, Sylvia borin
1 Papuxa das amoras / Toutinegra-de-barrete-preto, Sylvia atricapilla
1 Papuxa común / Papa-amoras, Sylvia communis
13 Papuxas carrasqueiras / Toutinegra-carrasqueira, Sylvia cantillans
3 Papuxas montesas / Felosa-do-mato, Sylvia undata
5 Folosas amarelas / Felosa-poliglota, Hippolais polyglotta
1 Picafollas musical / Felosa-musical, Phylloscopus trochilus
1 Gabeador común / Trepadeira-comum, Certhia brachydactyla
1 Cascarrollo / Picanço-barreteiro, Lanius senator
1 Verderolo común / Verdilhão-comum, Carduelis chloris
1 Xirín común / Chamariz, Serinus serinus
3 Escribentas hortelás / Sombria, Emberiza hortulana
4 Escribentas riscadas / Cia, Emberiza cia

A primeira especie

Rousinol común, Luscinia megarhynchos

Solta do Rousinol anelado

Papuxas carrasqueiras, Sylvia cantillans

Papuxas montesas, Sylvia undata

Papuxa común, Sylvia communis

Papuxa das amoras, Sylvia atricapilla

Papuxa picafollas, Sylvia borin

Anelamento dunha Escribenta hortelá

Escribentas hortelás, Emberiza hortulana

Escribenta riscada, Emberiza cia

Picafollas musical, Phylloscopus trochilus. "Bimbo para min no val do Támega"

Cascarrollo, Lanius senator

Gabeador común, Certhia brachydactyla

Tamén se identificaron estas outras especies de aves:

Aguia cobreira, Circaetus gallicus
1+2 Peneireiros cincentos, Elanus caeruleus
2+1 Miñatos comúns, Buteo butreo
Gabián, Accipiter nisus
1+1 Ataíño, Falco tinnunculus
Un bando con 11 Perdices rubias, Alectoris rufa, escoitada algunha máis
Ouvidos varios Paspallás, Coturnix coturnix
2 Pombos, Columba palumbus
2+1+1+17 Rolas comúns, Streptopelia turtur
Un Garallo, Clamator glandarius, primeira hora da mañá
Escoitadas dúas Avelaionas, Strix aluco
Moucho común, Athene noctua
Moucho de orellas, Otus scops
5 Noitevoás, Caprimulgus europaeus
1+1 Bubelas, Upupa epops
Bandos en voo de Abellarucos - Grous, Merops apiaster, 11+7
Ouvidas varias Cutuvías pequenas, Lullula arborea, 10+
Unhas 5 Andoriñas comúns, Hirundo rustica
Dúas Andoriñas de cu branco, Delichon urbica
Lavandeira branca, Motacilla alba
Chascos comúns, Saxicola torquata
Merlos, Turdus merula
Papuxa cabecinegra, Sylvia melanocephala
Papuxa común, Sylvia communis. Papuxas carrasqueiras, Sylvia cantillans
Papuxas montesas, Sylvia undata, ouvidas varias
Ferreiriño real, Parus major
Cascarrollos, Lanius senator, un adulto cebando un polo, outro xoven noutro territorio
1+1 Picanzos reais, Lanius meridionalis
Pegas, Pica pica, 10+
Corvelos, Corvus corone, 2+
Estorniños negros, Sturnus unicolor
Pardais comúns, Passer domesticus
Escribenta hortelá, Emberiza hortulana
Escribenta riscada, Emberiza cia

"Non se detectou ningún Pardal das rochas, Petronia petronia, nin Trigueirón, Emberiza calandra, abondosos en anteriores visitas ao lugar"

Peneireiro cincento, Elanus caeruleus

De esquerda a dereita vemos unha Pega, Pica pica, catro Estorniños, Sturnus unicolor, e un Picanzo real, Lanius meridionalis

Viuse algún que outro invertebrado, coma as arañas Argiope bruenichi (fotografada acima) e Lycosa tarentula

Ortóptero camuflado entre as matogueiras, posiblemente da especie Decticus albifrons

Nestas imaxes vese a degradación do hábitat polo lume e a abundancia de sulfatos nas viñas, factores que poden condicionar a abundancia de especies e número de individuos

O fin da xornada

Desta xeira pódese salientar o facto de anelárense cinco especies de Papuxas e unha máis detectada polos arredores, igual que a anelaxe do Picafollas musical e primeira detección desta especie para a comarca de Verín, alén do interesante anelamento dun xoven de Cascarrollo e tres Escribentas hortelás.

Saúdos aos visitantes e grazas aos participantes. Até a próxima

Recompilación de nomes vernáculos de fauna

2008-06-01T12:59:00.171+02:00

Imos presentar aquí unha escolma de nomes vernáculos de fauna recadados pola comarca de Monterrei e a região do Alto-Tâmega, incluíndo zonas limítrofes. Estas designacións foron recollidas preguntando directamente a persoas de idade avanzada e vencelladas principalmente aos traballos do campo. Moitas grazas e muito obrigado a todos pola atención prestada.

A meirande parte destes nomes vernáculos foron recollidos polo ornitólogo galego Cosme Damián Romai Cousido. Moitas grazas polo labor.

Aves

Gharza, Ardea cinerea. Recollido en Mandín (Verín)

Aghia, Accipitridae. Recollido en Nocedo do Val (Castrelo do Val)

Ághila, Accipitridae. Recollido en Portocamba (Castrelo do Val)

Corvelo, Accipitridae. Recollido na Arzoá (Vilardevós)

Gabilucho, Accipitridae. Recollido na Arzoá (Vilardevós)

Ghabilán, Accipitridae. Recollido en Mandín (Verín)

Ave-branca, Circus pygargus. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Ave rapiña, Circus pygargus. Recollido en Vilaza (Monterrei), Castro (Laza) e Arzoá (Vilardevós)

Ghabilán blanco, Circus pygargus. Recollido en Mandín (Verín)

Ave-reial, Buteo buteo. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Rateiro, Buteo buteo, tamén para Athene noctua e Tyto alba. Recollido en Calvão e Castelões (Chaves) por Marco Fachada

Ghabilán, Accipiter nisus. Recollido en San Cibrao (Oímbra), Vendas da Barreira (O Riós) e Nocedo do Val (Castrelo do Val)

Ataíño, Falco tinnunculus. Recollido en Pazos (Verín), A Pousa (Monterrei) e Cerdedelo (Laza)

Gafanhoto, Falco tinnunculus ? ou Buteo buteo ?. Recollido por Marco Fachada en aldeas do sudeste de Chaves e oeste de Valpaços

Ghabilán do país, Falco tinnunculus. Recollido en Mandín (Verín)

Ghabilán pequeno, Falco tinnunculus. Recollido en Mandín (Verín)

Tartaranho, Falco tinnunculus. Recollido na veiga de Chaves por Marco Fachada e en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Tecelán, Falco tinnunculus. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós), Arzoá (Vilardevós), Nocedo do Val (Castrelo do Val), Vilaza e San Cristovo (Monterrei)

No país do Riós cando se vía un Tecelán peneirando dicíanlle:

tece tece Tecelán

tente tente na raíz

Varrapiña, Falco tinnunculus. Recollido en Vendas da Barreira (O Riós) e Vilardecervos (Vilardevós)

Cotornís, Coturnix coturnix. Recollido en Mandín (Verín)

Cotorniz, Coturnix coturnix. Recollido en San Cibrao (Oímbra), Cambedo-da-Raia (Chaves), Vilardecervos (Vilardevós) e Mandín (Verín)

Pazpallá, Coturnix coturnix. Recollido en San Cibrao (Oímbra) e Arzoá (Vilardevós)

Pazpallota, Coturnix coturnix. Recollido en Nocedo do Val (Castrelo do Val)

Pazpanhaz, Coturnix coturnix. Recollido na veiga de Chaves por Marco Fachada

Tentelá, Coturnix coturnix. Recollido en Mandín (Verín)

Pita de auga, Gallinula chloropus. Recollido en Pazos (Verín) por Alexandre Justo, e Mandín (Verín)

Galo de auga, Fulica atra. Recollido en Pazos (Verín) por Alexandre Justo

Pernileiro, Burhinus oedicnemus. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós) e Mandín (Verín)

Arieiro, Charadrius dubius. Recollido en Mandín (Verín)

Avefría, Vanellus vanellus. Recollido en Mandín (Verín)

Galinhola, Scolopax rusticola. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Lacacina, Gallinago gallinago. Recollido en Pazos (Verín) por Alexandre Justo

Paloma braba, Columba palumbus. Designaban así a especie silvestre (castelanismo), as domésticas chámanlle Pombos, Columba livia domestica. Recolido en Mandín (Verín)

Rola, Streptopelia turur. Recollido en Mandín (Verín)

Cuca, Cuculus canorus. Recollido en Nocedo do Val (Castrelo do Val)

Un dito recollido en Mandín (Verín) sobre o Cuco di:

San José dalle a fala e San Pedro sácalla

Carreo, Clamator glandarius. Recollido en Mandín (Verín). Esta é a segunda vez que se recolle un nome vernáculo para designar esta especie en territorio galego, a primeira sería Gharallo, nomeado abaixo

Garalho, Clamator glandarius. Recollido en Vilarelho-da-Raia (Chaves)

Gharallo, Clamator glandarius. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Pássaro-gralho, Clamator glandarius. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Segundo nos contou o Tío Gherardo de San Cibrao, di que o Gharallo é o mesmo páxaro có Cuco, que cando vén non sabe cantar poque vai frío e entón 'gharalla', despois cando chega o bo tempo xa sabe cantar ben e entón fai "cucú-cucú-cucú".

Semella que 'Gharallo' é a primeira vez que se cita un nome vernáculo na Galiza para a especie Clamator glandarius.

Clamator glandarius

Arrulador, Strix aluco. Recollido na Pena do Souto (O Riós) e Arzoá (Vilardevós)

Moucho, Strix aluco. Recollido en Cerdedelo (Laza), Portocamba (Castrelo do Val), Vendas da Barreira (O Riós), Vilardecervos (Vilardevós) e Mandín (Verín)

Páxaro arrulador, Strix aluco. Recollido na Pena do Souto (O Riós)

Ugo, Strix aluco. Recollido na Arzoá (Vilardevós)

Bufo, Bubo bubo. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós), Arzoá e Vilardecervos (Vialrdevós) e Mandín (Verín)

Moucho da escarza, Bubo bubo. Recollido vai tempo dun veciño da zona de Verín polo ornitólogo Juan Carlos Epifanio

Coruja-reial, Tyto alba. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Cruruxa, Tyto alba. Recollido en Mandín (Verín)

Goucha, Tyto alba. Recollido en Chaves por Marco Fachada

Moucho, Athene noctua. Recollido en Mandín (Verín)

Boasnoites, Caprimulgus europaeus. Recollido en Feces de Abaixo (Verín)

Noiteboa, Caprimulgus europaeus. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Noitevoá, Caprimulgus europaeus. Recollido en Nocedo do Val (Castrelo do Val), Castrelo de Abaixo (O Riós) e Arzoá (Vilardevós)

Noitevoal, Caprimulgus europaeus. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Noitevoar, Caprimulgus europaeus. Recollido en San Cibrao (Oímbra), Mandín (Verín) e Arzádegos (Vilardevós)

Pedreiro, Apus apus. Recollido na veiga de Chaves por Marco Fachada

Vencella, Apus apus. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Vencelleira, Apus apus. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Vencello, Apus apus. Recollido na Arzoá (Vilardevós) e Mandín (Verín)

Vinzelho, Apus apus. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Grou, Merops apiaster. Recollido en Fumaces (O Riós) e Soutochao (Vilardevós) por Martiño Cabana

Grulla, Merops apiaster. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós) e Arzoá (Vilardevós) Merops apiaster

Peto verdello, Picus viridis. Recollido en Verín e Cortegada (O Riós)

Pica pau, Picus viridis, Dendrocopos major, Jynx torquilla. Recollido en Feces de Abaixo (Verín)

Pito rei, Picus viridis. Recollido en San Cibrao (Oímbra) e Cambedo-da-Raia (Chaves)

Pito verdieiro, Picus viridis. Recollido en Mandín (Verín)

Pito verdeal, Picus viridis. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós), Arzoá, Vilardecervos e Arzádegos (Vilardevós)

Pito verduallo, Picus viridis. Recollido en Cerdedelo (Laza) e Nocedo do Val (Castrelo do Val)

Fura pao, Dendrocopos major. Recollido en Feces de Cima e Mandín (Verín)

Pica pau, Dedrocopos major. Recollido en Mandín (Verín) e Arzádegos (Vilardevós)

Pico, Dendrocopos major. Recollido en Osoño (Vilardevós)

Pito arrazado, Dendrocopos major. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Puchel, Dendrocopos major. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Cotoçana, Jynx torquilla. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Pito rateiro, Jynx torquilla. Recollido na Arzoá (Vilardevós)

Cotolovía da crista, Galerida cristata. Recollido na Arzoá (Vilardevós)

Cotolovía de curucho, Galerida cristata. Recollido en Mandín (Verín)

Cotovia-curuchada, Galerida cristata. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Cutuluvía, Galerida cristata. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Cutuluvía de curucho, Galerida cristata. Recollido en Mandín (Verín)

Cotolovía, Lullula arborea. Recollido na Arzoá (Vilardevós)

Cotoluvía, Lullula arborea. A Pousa (Monterrei)

Cutuluvía, Lullula arborea. Recollido en Castrelo de Abaixo e Vendas da Barreira (O Riós) e Mandín (Verín)

Calandra, Familia Alaudidae (?), o máis probable é que se refira a Melanocorypha calandra xa que o informante identificou con claridade outras especies semellantes como Alauda arvensis, Lullula arborea, e inlcuso, Emberiza calandra, afastándoas deste vernáculo. O Rosal (Oímbra)

Anduriña, Hirundo rustica. Recollido en Mandín (Verín)

Pedreiro, Delichon urbica. Recollido en Feces de Abaixo (Verín)

Rinchão, Delichon urbica. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Rinchón, Delichon urbica. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Pío, Anthus spp. Recollido en Mandín (Verín)

Brandisa, Motacilla alba. Recollido en Mandín (Verín)

Lavandeira, Motacilla alba. Recollido en Mandín (Verín)

Pastoriña, Motacilla alba. Recollido na Pousa (Monterrei)

Vaqueira, Motacilla flava. Recollido en Mandín (Verín)

Vequeira, Motacilla flava (?), M. alba (?). Recollido en Arzádegos (Vilardevós)

Carriza, Troglodytes troglodytes. Recollido en Mandín (Verín)

Lavacú, Cinclus cinclus. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves), tamén en Pazos (Verín) por Alexandre Justo

Merla truiteira, Cinclus cinclus. Recollido en Castrelo de Abaixo e na Silva (O Riós), tamén na Arzoá (Vilardevós)

Merlo righeireiro, Cinclus cinclus. Recollido en Soutocobo (Vilardevós)

Azuleiro, Prunella modularis. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Azuliña, Prunella modularis. Recollido en Cerdedelo (Laza)

Rouxinol, Luscinia megarhynchos. Recollido en Vilardecervos e Arzoá (Vialrdevós)

Ruiseñor, Luscinia megarhynchos. Castelanismo. Recollido en Mandín (Verín)

Rusinol, Luscinia megarhynchos. Recollido en Feces de Abaixo e Mandín (Verín) e Cambedo-da-Raia (Chaves)

Tánxaro, Orenanthe oenanthe. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Tanxo, Oenanthe oenanthe. Recollido en Mandín (Verín)

Pedreiro, Oenanthe oenanthe. As dúas designacións para esta especie na mesma localidade pode deverse a un facto de identificar distintas fases de plumaxe ou á influencia dos idiomas galego e portugués na zona. Recollido en Mandín (Verín)

Chazco, Saxicola torquata. Recollido en Feces de Cima (Verín)

Malviz, Turdus philomelos, T. iliacus. Recollido en Cerdedelo (Laza)

Merla abelleira, Turdus philomelos. Recollido na Arzoá (Vilardevós)

Torda pequena, Turdus philomelos. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Tordo-inverniço, Turdus iliacus. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Tordo do país, Turdus philomelos. Recollido en Mandín (Verín)

Torda, Turdus viscivorus. Recollido en Vendas da Barreira (O Riós), Nocedo do Val (Castrelo do Val) e Arzádegos (Vilardevós)

Torda grande, Turdus viscivorus. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Torda real, Turdus viscivorus. Recollido en Mandín (Verín)

Torda-reial, Turdus viscivorus. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Melra, Turdus merula. Recollido en Feces de Abaixo (Verín)

Merla, Turdus merula. Recollido en Vendas da Barreira (O Riós), Cerdedelo (Laza), Portocamba (Castrelo do Val), Nocedo do Val (Castrelo do Val), Vilardecervos (Vilardevós) e Mandín (Verín)

Cheda, Sylvia undata. Recollido en Mandín (Verín)

Foleca, Sylvia atricapilla. Recollido en Mandín (Verín)

Fuleca, Sylvia atricapilla. Recollido en Mandín (Verín)

Fulecra, Sylvia atricapilla. Recollido en Feces de Abaixo (Verín) e Cambedo-da-Raia (Chaves)

Pío, Cisticola juncidis ?. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Tuio, Phylloscopus spp ?. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Tanxo, Ficedula hypoleuca. Recollido en Feces de Abaixo (Verín)

Taralhão, Ficedula hypoleuca. Recollido na veiga de Chaves por Marco Fachada

Tralhão, Ficedula hypoleuca. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Trallón, Ficedula hypoleuca. Recollido en Mandín (Verín)

Chinchín, Paridae. Recollido en Feces de Abaixo e Pazos (Verín)

Chincho, Paridae. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Chinco, Paridae. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Ameixenda, Parus caeruleus. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves) e Nocedo do Val (Castrelo do Val)

Xunguín, Aegithalus caudatus. Recollido en Feces de Abaixo (Verín)

Engatanhadeira, Certhia brachydactyla. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Ribideira, Certhia brachydactyla. Recollido en Mandín (Verín)

Cascarrollo, Lanius senator. Recollido en Feces de Cima, Feces da Abaixo e Mandín (Verín), San Cibrao (Oímbra), Cambedo-da-Raia (Chaves) e A Pousa (Monterrei)

Cascarrollo pequeno, Lanius senator. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Cazcarrollo, Lanius senator. Recollido en Feces de Cima (Verín)

Cascarrollo grande, Lanius meridionalis. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Picanza, Lanius meridionalis. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós), Arzoá (Vilardevós) e O Tameirón (A Gudiña)

Picanzo, Lanius meridionalis. Recollido en Mandín (Verín)

Rabilargo, Cyanopica cyanus ?, a persona preguntada identificou a especie aínda que habería dúbidas de se se referise a Aegithalos caudatus. Recollido na Pena do Souto (O Riós)

Rabolargo, Cyanopica cyanus ?, pendente de aclaración, poderia corresponder a Aegithalos caudatus. Recollido en Castrelo de Abaixo e na Silva (O Riós)

Cyanopica cyanus

Pegha, Pica pica. Recollido en Mandín (Verín)

Gaiomonte, Garrulus glandarius. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Garrabaio, Garrulus glandarius. Recollido en Videferre (Oímbra)

Ghaio, Garrulus glandarius. Recollido en Cerdedelo (Laza), Nocedo do Val (Castrelo do Val), San Cibrao (Oímbra) e Mandín (Verín)

Pigarra, Carrulus glandarius. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós) e Arzoá (Vilardevós)

Pigharro, Garrulus glandarius. Recollido en Vendas da Barreira (O Riós), Vilardevós e Vilardecervos (Vilardevós)

Choia, Pyrrhocorax pyrrhocorax. Recollido en Vendas da Barreiras (O Riós)

Corvelo, Corvus corone. Recollido en Verín, Arzoá e Vilardecervos (Vilardevós)

Estornino, Sturnus unicolor. Recollido en Mandín (Verín)

Estornilo, Sturnus unicolor. Recollido na Arzoá (Vilardevós)

Tornillo, Sturnus unicolor. Recollido en Verín, Vilardecervos e Arzádegos (Vilardevós)

Ateiro, Oriolus oriolus. Recollido en Vilarelho-da-Raia (Chaves)

Avión, Oriolus oriolus. Recollido en Soutocobo, Arzoá e Arzádegos (Vilardevós), tamén en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Ciropelda, Oriolus oriolus. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Domingonovelo, Oriolus oriolus. Recollido en Videferre (Oímbra)

Papafigos, Oriolus oriolus. Recollido en Mandín (Verín)

Reghavión, Oriolus oriolus. Recollido en Nocedo do Val (Castrelo do Val)

Uivão, Oriolus oriolus. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Pardao, Passer domesticus, P. montanus, Petronia petronia. Recollido en Feces de Abaixo (Verín), Castro e Cerdelo (Laza)

Chinchilhão, Fringilla coelebs. Recollido en Cabedo-da-Raia (Chaves)

Ghilghero, Carduelis carduelis. Recollido en Feces de Abaixo (Verín), Cerdedelo (Laza), Nocedo do Val (Castrelo do Val) e Arzoá (Vilardevós)

Picacardos, Carduelis carduelis. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Pintasilgo, Carduelis carduelis. Recollido en Mandín (Verín)

Pintasilva, Carduelis carduelis. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Pintasilvas, Carduelis carduelis. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Xílgharo, Carduelis carduelis. Recollido en Portocamba (Castrelo do Val)

Verderol, Carduelis chloris. Recollido en Mandín (Verín)

Naviñeiro, Carduelis cannabina. O nome fai referencia a que andan nas viñas. Recollido en San Cibrao (Oímbra),Vilardecervos (Vilardevós) e Mandín (Verín)

Silgueira, Carduelis cannabina. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Milharengo, Serinus serinus. Recollido en Cabedo-da-Raia (Chaves)

Milheiro, Serinus serinus. Recollido na veiga de Chaves por Marco Fachada

Escribenta, Emberiza cirlus. Recollido na Arzoá e Arzádegos (Vilardevós)

Escrevideira, Emberiza cirlus. Recollido na veiga de Chaves por Marco Fachada

Chicharra, Emberiza calandra. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves) e San Cibrao (Oímbra)

Chinchanarraíz, Emberiza calandra. Recollido en Arzádegos (Vilardevós)

Tentanarraíz, Emberiza calandra. Recollido en Vilardecervos (Vilardevós)

Cirria, Emberiza cia ?. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Mamíferos

Ourizo cacheiro, Erinaceus europaeus. Recollido en Mandín (Verín)

Doniña, Mustela nivalis. Recollido na Pena do Souto e Castrelo de Abaixo (O Riós) e Mandín (Verín)

Nestas localidades do Riós cando vían unha Doniña dicíanlle así:

Doniña bonita

cazola queimada

mataches o home

coaquela machada

Teixugo, Meles meles. Recollido en Verín

Tenxugho, Meles meles. Recollido en Mandín (Verín)

Rabisaco, Martes martes, Martes foina. Recollido en Mandín (Verín) por Alberto Rivero Saeta

Rebisaco, Genetta genetta. Recollido en Verín

Cabra, Capreolus capreolus, recollido en Castrelo de Abaixo e Cortegada (O Riós) e Arzádegos (Vilardevós)

Lirón, Liranco, Rattus rattus, Rattus norvegicus. Recollido en Verín

Rato caldeireiro, Eliomys quercinus. Recollido en Cortega (O Riós), Sanguñedo e Campobecerros (Castrelo do Val) por Xosé Manuel Rodríguez

Municego, Pipistrellus pipistrellus, Quirópteros. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Muricegho, Pipistrellus pipistrellus, Quirópteros. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Murocegho, Pipistrellus pipistrellus, Quirópteros. Recollido en Mandín (Verín)

Pipistrellus pipistrellus

Anfibios

Salamanca, Salamandra salamandra. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós), Arzoá (Vilardevós) e nas Eiras (Laza) por Alexandre Justo e Estefanía Aleu

Salamanca, Lissotriton boscai. Recollido na Arzoá (Vilardevós) "designaban esta especie co mesmo nome vernáculo de Salamanca igual que para Salamandra salamandra"

Salamántigha, Salamandra salamandra, Triturus marmoratus, Lissotriton boscai. Diferenciaban distintas especies, as das pintas, as castañas, unhas maiores, outras menores. Recollido en Mandín (Verín)

Salamantra, Salamandra salamandra. Recollido en Mandín (Verín) Sapo cunqueiro, Bufo bufo. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós) e Mandín (Verín)

Sapa, Alytes obstetricans. Recollido na Pena do Souto (O Riós), en Mandín (Verín) designan Sapa todo o que non se parece a Sapo (Bufo bufo) ou Ran (Pelophylax perezi)

Ran, Pelophylax perezi. Recollido en Mandín (Verín)

Marza, Hyla arborea. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Hyla arborea

Repteis

Escauparón, Chalcides striatus. Recollido na Gudiña por Martiño Cabana

Escoupariño, Chalcides striatus, Chalcides bedriagai ?, Anguis fragilis. Vernáculo procedente de Lamardeite (Vilardevós) recollido por Serafín Álvarez

Escouparón, Chalcides striatus, Chalcides bedriagai ?, Anguis fragilis. Recollido en San Cibrao (Oímbra) e Arzádegos (Vilardevós)

Escouparón, Blanus cinereus. É a primeira vez que se recolle un nome venáculo para designar propiamente a esta especie en Galicia, describíndose con rigor e diferenciado claramente o outro vernáculo de Escóupolo para designar a Chalcides striatus, C. bedriagai e Anguis fragilis. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Escóupolo, Chalcides striatus, Chalcides bedriagai ?, Anguis fragilis. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Liso, Chalcides striatus ?, Chalcides bedriagai ?, Anguis fragilis ?, pode ser unha introdución doutro idioma. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Viberón, Chalcides striatus, Chalcides bedriagai ?, Anguis fragilis, e pode que Blanus cinereus ?, o que sería o primeiro nome vernáculo (compartido) recollido en Galicia para esta especie. Recollido en Mandín (Verín)

Viberón, Chalcides striatus, Anguis fragilis. Recollido no Tameirón (A Gudiña)

Lagartiña, familia Lacertidae. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós) e Arzádegos (Vilardevós)

Lagharta, familia Lacertidae. Recollido en Mandín (Verín)

Ladra, Tarentola mauritanica. Recollido en Vilaza e A Salgueira (Monterrei), Casas dos Montes e San Cibrao (Oímbra) e Mandín (Verín)

Lasca, Tarentola mauritanica. Recollido en Cambedo-da-Raia (Chaves)

Tarentola mauritanica

Cobra, familia Colubridae. Recollido en Mandín (Verín)

Serpiente de cordón, Vipera latasti. Recollido na Gudiña por Rafa Vázquez "Nocko"

Invertebrados

Insectos

Gaiteiro, Orde Odonatos, Cabaliños do Demo e Libélulas. Recollido en Verín por Eduardo García Torres

Cadela faldrexa, Forcicula auricularia, Orde Dermápteros (Forcadelas). Recollido en Gondulfes (Castrelo do Val)

Cadela moura, Forcicula auricularia, Orde Dermápteros (Forcadelas). Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Faldracadela, Forcicula auricularia, Orde Dermápteros (Forcadelas). Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Cabra louca, Gerris lacustris (Zapateiros). Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Pita cega, Gerris lacustris (Zapateiros). Recollido en Verín por Eduardo García Torres

Escornabois, Lucanus cervus. Recollido na Pena do Souto (O Riós)

Vacaloura, Meloe proscarabaeus, Berberomeloe majalis, Physomeloe corallifer, Familia Meloidae (Aceiteiras). Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós) e en Verín

Barrosiña, Coccinella 7-punctata, Familia Coccinélidos (Xoaniñas). Recollido en Cortegada (O Riós)

Barrosiño, Coccinella 7-punctata, Familia Coccinélidos (Xoaniñas). Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Polboreta, Lepidópteros, bolboretas nocturnas. Recollido en Castrelo de Abaixo e Pena do Souto (O Riós)

Polboretesa, Lepidópteros, bolboretas nocturnas. Recollido en San Cibrao (Oímbra)

Morrión, larvas de Lepidópteros (Bolboretas). Recollido en Verín

Carballesa, Mantis religiosa, Empusa pennata, Ameles spallanziana, Orde Dictiópteros. Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós)

Ameles spallanziana

Arácnidos

Alacraio, Buthus occitanus. Recollido en Mandín (Verín)

Miriápodos

Cenpatas, Quilópodos, Escolopendras (cast.). Recollido en Castrelo de Abaixo (O Riós) e Mandín (Verín)

Moluscos

Lerma, moluscos gasterópodos sen cuncha, Lerme (gal.), Babosa (cast.). Recollido en Mandín (Verín)

Orquídeas fotografadas na Comarca de Monterrei

2008-05-10T19:49:00.012+02:00

Orchis coriophora - Imaxe tomada nos fondos avesíos do canón do río Mente, Castrelo de Abaixo, concello do Riós

Orchis mascula - Zona con xistos e vexetación termófila mediterránica, Castrelo de Abaixo, concello do Riós

Orchis mascula - Afloramento húmido nas ladeiras do Soutullo, San Cibrao, concello de Oímbra

Serapias lingua - Nunha gabia na Aberta Nova, San Cibrao, concello de Oímbra

Serapias cordigera - A Laghuna, San Cibrao, concello de Oímbra

Novo blogue da Natureza de Verín e arredores

2008-03-08T16:41:00.002+01:00

Bosque ribeirán no Pracer

Lagoa de Oímbra