venres, 27 de novembro de 2020

Nomes e ditos sobre as aves en Rabal

O xoves 26 de novembro de 2020 xunto co antropólogo Bruno Rúa estivemos recollendo nomes e ditos sobre as aves na localidade de Rabal do concello de Oímbra.

Isto foi o que nos saíu:

Pardal, Passer domesticus, tamén lle chamaban Pardao

Carriza, Troglodytes troglodytes

Xunguí, non soubemos identificar a especie

Papafigos, Oriolus oriolus

Martín peixeiro, Alcedo atthis

Pega, Pica pica

Corvo, Corvus corone

Pernileiro, Burhinus oedicnemus

Chinchín, Fringilla coelebs

Paporrubio, Erithacus rubecula

Nabiñeiro, Serinus serinus

Picapau, Dendrocopos major

Bubela, Upupa epops

Cuco, Cuculus canorus

Gaio, Garrulus glandarius

Cutuvía, Lullula arborea

Cascarrollo, Lnaius meridionalis, L. collurio, L. senator

Lavandeira, Motacilla alba

Tanxo, Ficedula hypoleuca, tamén lle chamaban Tánxaro, tiñan o seguinte dito: "Dicíanlle as anduriñas aos tánxaros: Pronde vas tánxaro louco, vides moitos e marchais poucos. E o tánxaro respondía: E vós anduriñas putas, vindes poucas e marchais muitas."

Anduriña, Hirundo rustica

Rola, Streptopelia turtur

Laverca, Alauda arvensis

Ghilguero, Carduelis carduelis, dicían que os portugueses lle chamaban Pintasilvo

Chasco, Saxicola rubicola

Cutuluvís, Certhia brachydactyla

Pazpallá, Coturnix coturnix, dicían así: Estaban os guardiñas portugueses e dicían "compañía, alto lá" (imitando o son do pazpallá), "están todos os galegos?". E estes dicían "volta pra trás" (imitando outra vez o son dos pazpallá).

Moucho, Athene noctua

Curuxa, Tyto alba

Escribiente, Emberiza cirlus

Verderol, Chloris chloris

Tornillo, Sturnus unicolor

Rousinol, Luscinia megarhynchos, dicían así:

"o rousinol é badío,

fai o nino na ribeira,

tamén faría o meu

nunha meniña solteira"

Folecra, Hippolais polyglotta

Cheda, Sylvia undata (?)

Torda louca, Turdus philomelos, Turdus viscivorus (?)

Merlo, Turdus merula, dicían así: "Dicíalle a formiga ao merlo: Merlo cherlo, cherlo merlo, mentras que andas de gallas en gallas, traballaras de vrao pra comelo no inverno." 

Pedreiro, Delichon urbicum


Moitas grazas aos informantes.

mércores, 4 de novembro de 2020

Nomes de Aves en Atrabe

O martes 3 de novembro de 2020 estivemos recollendo nomes vernáculos de Aves xunto co antropólogo Bruno Rúa na aldea de Atrabe do concello de Vilardevós.

Isto é o que nos saíu:

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Tecelán, Falco tinnunculus

Pardal, Passer domesticus

Merla, Turdus merula

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Avión, Oriolus oriolus

Anduriña, Hirundo rustica

Rola, Streptopelia turtur

Boeira, Motacilla flava

Lavandeira, Motacilla alba

Tornillo, Sturnus unicolor

Pombo, Columba palumbus

Parpallaza, Coturnix coturnix

Cutuluvía, Lullula arborea

Perdiz, Alectoris rufa

Carboeira, Sylvia undata (?)

Carriza, Troglodytes troglodytes, tamén lle chamaban Carriceira

Escribienta, Emberiza cirlus

Millarengo, Serinus serinus ou Linaria cannabina, non se soubo especificar

Cighueña, Ciconia ciconia

Patos bravos, Anas platyrhynchos

Pintasilvo, Carduelis carduelis

Corvelo, Corvus corone

Pegha, Pica pica, dicían que 'descastaron' moito

Pigharra, Garrulus glandarius

Trallón, Ficedula hypoleuca

Rosinol, Luscinia megarhynchos

Picanza, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Pito, Picus sharpei

Porcopisco, non soubemos identificar a especie, era pequeno e andaba no inverno pola neve, era aneghrado, Prunella modularis (?). Dixéronnos o seguinte conto:

"Un home foi ás matanzas de todo o pobo e cando lle tocou a el facer a súa foron a abrir a porta da corte e díxolles á xente que tiveran coidado ao abrir a porta porque podía escapar o porco, xa que non o tiña, e ao abriren saíu o 'porcopisco' voando e dixo: Xa o deixastes escapar."

Menxengra, Parus major, Cyanistes caeruleus

Moucho, Athene noctua, Strix aluco

Curuxa, Tyto alba

Ghabilán, Accipitridae

Chasco, Saxicola rubicola

Pedreira, Phoenicurus ochruros (?)

Paporrubio, Erithacus rubecula

Ghrulla, Merops apiaster

Noitevoá, Caprimulgus europaeus

Bufo, Bubo bubo

Ave rapiña, Accipitridae

Aghilucho, Circus pygargus


Moitas grazas aos informantes.

sábado, 31 de outubro de 2020

Nomes de aves en Enxames

O venres 30 de outubro de 2020 andeivemos xunto o antropólogo Bruno Rúa recollendo nomes vernáculos de Aves na aldea de Enxames, do concello de Vilardevós.

Isto foi o que nos saíu:

Pardal, Passer domesticus

Lavandeira, Motacilla alba

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Rola, Streptopelia turtur

Pombo, Columba palumbus

Pito verdeal, Picus sharpei

Paspallá, Coturnix coturnix

Perdiz, Alectoris rufa

Pintasilva, Carduelis carduelis

Pigharro, Garrulus glandarius

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Merla, Turdus merula

Tentenarraíz, Miliaria calandra

Rosinol, Luscinia megarhynchos

Tornillo, Sturnus unicolor

Corvelo, Corvus corone

Tecilán, Falco tinnunculus

Pegha, Pica pica

Cascarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Carriza, Trogodytes troglodytes

Asubideiro, Certhia brachydactyla

Furapao, Dendrocopos major

Foleca, Hippolais polyglotta

Anduriña, Hirundo rustica

Picapedra, non identificamos a especies (?)

Cighueña, Ciconia ciconia

Chazco, Saxicola rubicola

Paporrubio, Eritahacus rubecula

Nabiñaeiro, Serinus serinus

Pirluís, Burhinus oedicnemus

Cutuluvía, Lullula arborea

Galiñola, Gallinago gallinago

xoves, 29 de outubro de 2020

Máis nomes vernáculos de Fauna recollidos en Moialde, Lamardeite, Berrande e Arzoá

O mércores 28 de outubro de 2020 estivemos xunto co antropólogo Bruno Rúa recollendo máis nomes vernáculos de Fauna nas aldeas de Moialde, Lamardeite, Berrande e Arzoá, do concello de Vilardevós.

Istos foron os resultados:

* Moialde:

Aves:

Curuxa, Tyto alba, Strix aluco, tamén lle chamaban o páxaro da morte
Moucho, Athene noctua
Corvelo, Corvus corone
Bubela, Upupa epops
Picanza, Lanius meridionalis, Lanius spp.
Rousinol, Luscinia megarhynchos
Pito verdeal, Picus sharpei
Pito pequeno, Dendrocopos major, tamén lle dicían Pito bonito
Anduriña, Hirundo rustica
Golondrina, Delichon urbicum, (en castelán)
Carriza, Troglodytes troglodytes
Paporrubio, Erithacus rubecula
Merla truiteira, Cinclus cinclus
Escribienta, Emberiza cirlus
Tentenarraíz, Miliaria calandra
Pedreira, Oenanthe oenanthe (?)
Pintasilvo, Carduelis carduelis
Verderón, Chloris chloris
Picacardo, Serinus serinus (?)
Chincha, Fringilla coelebs
Subideiro, Certhia brachydactyla
Pegha, Pica pica
Pigharra, Garrulus glandarius
Avión, Oriolus oriolus
Manxengra, Parus major, Cyanistes caeruleus, había a grande e a pequena
Cirifolla, Aegithalos caudatus, identificaban así a esta especie
Trallón, Ficedula hypoleuca, tamén di que lle chamban Chincho
Farrasca, non soubemos identificar a especie
Negrita, Sylvia undata
Vaqueira, Motacilla cinerea, andaba nos ríos
Torda, Turdus visccivorus
Cantabén, Turdus philomelos (?)
Cutuluvía, Lullula arborea, dicíanlle así: "Cutuluvía vía vía, canto maís alta máis asubía"
Cutuluvía pombeira, Alauda arvensis ou Galerida cristata (?)
Merla, Turdus merula
Chazca, Saxicola rubicola
Tanxo, Phoenicurus ochruros, tamén lle chamaban Temblón
Lavandeira, Motacilla alba
Grulla, Merops apiaster
Vencello, Apus apus
Noitevoá, Caprimulgus ruropaeus
Pombo, Columba palumbus
Rola, Streptopelia turtur
Galiñola, Gallinago gallinago
Tecelán, Falco tinnunculus, dicíanlle así: "Tice tice tecelán, faime unhes calcetíns e outros ó meu can"
Corvelo da faceira, Circus pygargus
Ghabilán, Accipitridae
Foleca, Hyppolais polyglotta
Pernil, Burhinus oedicnemus (?), dicían así: "Que te pico san pernil, traime aquí por un cadril"
Sementeira, Linaria cannabina

Insectos:

Barrosiño, Cooccinella septempunctata
Faldracadela, Dermápteros
Fedeghosa, Nezara viridula
Paramesa, Mantis religiosa, Empusa pennata, dicíanlle así: Paramesa pon a mesa, pon a mesa alta que se vexa". A súa ooteca usábana para facer durmir
Matacabalos ou Furapozos, Gryllotalpa gryllotalpa
Bicho do lobo, non soubemos identificar a especie, dicían que si se lle cortaba o rabo non preaba o lobo

Mamíferos:

Muricegho, Quirópteros
Lentegha, Genetta genetta
Turón, Mustela putorius
Doniña, Mustela nivalis
Gharduña, Martes martes, M. foina
Teixugho, Meles meles
Zorra, Vulpes vulpes, dicía así un conto: "Un galo escapando da zorra subiuse a un carballo e dende abaixo a zorra dicía: Serra meu rabo se queres comer galo. E dende arriba o galo dicía: Dios me libre de fouce e machado que rabo de zorra non corta carballo"
Liranco, Rattus rattus, R. norvegicus

Réptiles:

Alicranzo, Anguis fragilis
Bicho mordón, Vipera latastei
Laghartiña, Podarcis guadarramae lusitanica, Psammodromus algirus
Escoupariño, Chalcides striatus

Arácnidos:

Alacrán, Buthus sp.

Anfibios:

Salamanca, Salamandra salamandra

* Lamardeite:

Ghraíña, Linaria cannabina

* Berrande:

Pardal, Passer domesticus
Anduriña, Hirundo rustica
Paporrubio, Erithacus rubecula
Azulenta, Prunella modularis
Merla, Turdus merula
Aviona, Oriolus oriolus
Pintasilva, Carduelis carduelis
Pega, Pica pica
Tecelán, Falco tinnunculus
Corvelo, Corvus corone
Tentenarraíz, Miliaria calandra
Cutuluvía, Lullula arborea
Picacardos, Serinus serinus (?)
Picanza, Lanius meridionalis, Lanius spp.
Ameixendra, Parus major, Cyanistes caeruleus
Trallón, Ficedula hypoleuca
Rousinol, Luscinia megarhynchos
Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus
Bubela, Upupa epops
Moucho, Athene noctua
Curuxa, Tyto alba
Noitevoá, Caprimulgus europaeus
Chazco, Saxicola rubicola
Vencello, Apus apus
Merla truiteira, Cinclus cinclus
Grulla, Merops apiaster
Pito verdeal, Picus sharpei
Pito carpinteiro, Dendrocopos major
Lavandeira, Motacilla alba
Carriza, Troglodytes troglodytes
Escribienta, Emberiza cirlus
Raborruzo, Phoenicurus ochruros
Ave rapiña, Accipitridae
Ghabilán, Accipitridae
Ghaliñola, Gallinago gallinago

* Arzoá:

Aves:

Carmo, Strixa aluco, xa tiñamos recollido antes o nome de Güio para esta especie e na misma localidade
Bufo, Bubo bubo
Tentenarraíz, Miliaria calandra
Aviona, Oriolus oriolus
Merla truiteira, Cinclus cinclus
Pardal, Passer domesticus
Merla, Turdus merula
Pigharra, Garrulus glandarius
Pegha, Pica pica
Torda, Turdus viscivorus
Asilbadora, Turdus philomelos, "Torda que canta moi ben"
Anduriña, Hirundo rustica
Foleca, Sylvia undata, identificáronnos esta especie
Carriza, Troglodytes troglodytes
Pintasilva, Carduelis carduelis
Rousinol, Luscinia megarhynchos
Escribenta, Emberiza cirlus
Corvelo, Corvus corone
Verderol, Chloris chloris
Millarengo, Serinus serinus, dicían tamén que comían no inverno dos Amieiros polo que tamén se referían á especie Carduelis spinus
Chincho, Fringilla coelebs
Tornillo, Sturnus unicolor
Picanza, Lanius meridionalis, Lanius spp.
Pito verdeal, Picus sharpei
Pito rateiro, Dendrocopos  major
Arrabuñador, Certhia brachydactyla
Ameixenra, Parus  major, Cyanistes caeruleus, Páridos, había varias especies
Trallón, Ficedula hypoleuca, dicían que "encontrábanse no camiño coas anduriñas, cando elas se marchaban viñan eles"
Chazco, Saxicola rubicola
Raborruzo, Phoenicurus ochruros
Azulenta, Prunella modularis
Lavandeira, Motacilla alba, M. cinerea, había a do río
Pazpallá, Coturnix coturnix
Perdiz, Alectoris rufa
Cutuluvía, Lullula arborea
Noitevoá, Caprimulgus europaeus
Ghaliñola, Gallinago gallinago
Ghabilán, Accipitridae
Tecelán, Falco tinnunculus
Gharza, Ardea cinerea
Pita de augha, Gallinula chloropus (?), non chegamos a confirmar a especie nese río Arzoá

Mamíferos:

Muricegho, Quirópteros

Insectos:

Barrosiño, coccinella septempunctata
Faldracadela, Dermápteros
Fedeghosa, Nezata viridula

Anfibios:

Salamanca, Salamandra salamandra

Réptiles:

Licranzo, Anguis fragilis

Moitísimas grazas aos informantes.

sábado, 24 de outubro de 2020

Nomes vernáculos de Fauna recollidos en Arzádegos e Vilarello de Cota

O venres 23 de outubro de 2020 xunto co antropólogo Bruno Rúa estivemos recollendo nomes vernáculos de Fauna en Arzádegos e Vilarello de Cota, do concello de Vilardevós.

Isto é o que os saíu:

* Arzádegos:

Aves:

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Paspallá, Coturnix coturnix

Merla, Turdus merula

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Carriza, Troglodytes troglodytes

Paporrubio, Erithacus rubecula

Pardal, Passer domesticus

Vaqueira, Motacilla flava

Lavandeira, Motacilla alba

Avión, Oriolus oriolus

Perdiz, Alectoris rufa

Pegha, Pica pica

Corvelo, Corvus corone

Picapao, Dendrocopos major

Ghilghero, Carduelis carduelis

Noitevoal, Caprimulgus europaeus

Curuxa, Tyto alba

Moucho, Athene noctua, Strix aluco

Escribenta, Emberiza cirlus, Emberiza spp.

Cutuluvía, Lullula arborea

Tornillo, Sturnus unicolor

Pigharro, Garrulus glandarius

Cazcarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Ghabilán, Accipitridae

Ave rapiña, Accipitridae

Tecelán, Falco tinnunculus

Chincharraíz, Miliaria calandra

Chinchín, Fringilla coelebs (?)

Nabiñeira, Serinus serinus

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Foleca, Hippolais polyglotta (?)

Chazca, Saxicola rubicola

Pedreiro, Phoenicurus ochruros

Anduriña, Hirundo rustica

Vencello, Apus apus

Pirluís, Burhinus oedicnemus

Galiñola, Gallinago gallinago

Cirifolla, Phylloscopus collybita, P. ibericus

Trepador, Certhia brachydactyla

Verderol, Chloris chloris

Pito verdeal, Picus sharpei

Réptiles:

Escouparón, Chalcides striatus

Bichorro, Anguis fragilis

Anfibios:

Salamanca, Salamandra salamandra

Arácnidos:

Alacrán, Buthus sp.

Insectos:

Cadela falsa, Deermápteros

Fedeghosa, Nezara viridula, tamén a nomearon como Pulgha do lobo

Xoaniña, Coccinella septepunctata

Mamíferos:

Doniña, Mustela nivalis, dicían así: "si te morde unha doniña busca a pala e a campaniña"


* Vilarello de Cota:

Languito, Certhia brachydactyla

Furapao, Dendrocopos major

Pirluís, Burhinus oedicnemus

Cirifolla, Phylloscopus collybita, P. ibericus

Cutuluvía, Lullula arborea

Cutuluvía curuchada, Alauda arvensis ou Galerida cristata (?)

Pito verdeal, Picus sharpei

Cardosiño, Serinus serinus (?)


Moitas grazas aos informantes.

mércores, 21 de outubro de 2020

Nomes vernáculos de Fauna recollidos en Atás, As Corbaceiras e Cualedro

O martes 20 de outubro de 2020 xunto co antropólogo Bruno Rúa estivemos recollendo nomes vernáculos de Fauna nas aldeas de Atás, As Corbaceiras e Cualedro.

Istes foron os resultados:

* Atás:

Aves:

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Rola, Streptopelia turtur

Pombo, Columba palumbus

Verdellá, Prunella modularis, "puña os ovos azuis"

Baraceiro, Oriolus oriolus

Gaio, Garrulus glandarius

Pega, Pica pica

Corvo, Corvus corone

Tornillo, Sturnus unicolor

Carrizo, Troglodytes troglodytes

Cutuvía, Lullula arborea

Laverca, Alauda arvensis

Vencella, Apus apus

Anduriña, Hirundo rustica

Paspallá, Coturnix coturnix

Perdiz, Alectoris rufa

Galiñola, Gallinago gallinago

Pita das poulas, Scolopax rusticola, "andaban onde hai carballeiras"

Noitevoá, Caprimulgus europaeus

Moucho, Athene noctua

Curuxa, Tyto alba

Escribenta, Emberiza cirlus

Lavandeira, Motacilla alba

Vaqueira, Motacilla flava

Paporrubio, Erithacus rubecula

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Pitorrei, Picus sharpei

Pardao, Passer domesticus

Pimpín, Fringilla coelebs

Ghilghero, Carduelis carduelis

Ameixengo, Parus major, Páridos

Merla, Turdus merula

Picapedreiro, Phoenicurus ochruros

Pernileiro, Burhinus oedicnemus, dicía sonarlle este nome (?)

Rosiñol, Luscinia megarhynchos

Garza, Ardea cinerea

Papamoscas, Ficedula hypoleuca, dicía sonarlle este nome (?)

Pato, Anas platyrhynchos

Cascarraba, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Gabilán, Accipitridae

Nabiñeiro, Serinus serinus

Ave rapiña, Accipitridae

Tecedeiro, Falco tinnunculus

Insectos:

Xoaniña, Coccinella septempunctata

Calaveira, Dermápteros

Fedeñenta, Nezara viridula

Pataquesa, Mantis religiosa

Mamíferos:

Algaria, Genetta genetta

Morcego, Quirópteros

Doniña, Mustela nivalis

Toruron; Mustela putorius

* As Corbaceiras:

Só recollimos a designación de Pardao para Psser domesticus

* Cualedro:

Pegha, Pica pica

Tornillo, Sturnus unicolor

Pardao, Passer domesticus

Bubela, Upupa epops

Cuco, Cuculus canorus

Mareleiro, Oriolus oriolus

Picaportas, Picus sharpei

Chasco, Saxicola rubicola

Cotoluvía, Lullula arborea

Laverca, Alauda arvensis

Lavandeira, Motacilla alba

Vencello, Apus apus

Azulenta, Prunella modularis

Carriza, Troglodytes troglodytes

Rola, Streptopelia turtur

Pombo, Columba palumbus

Perdiz, Alectoris rufa

Paspallá, Coturnix coturnix

Cascarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Nabiñeira, Serinus serinus

Corvo, Corvus corone

Trallón, Ficedula hypoleuca

Anduriña, Hirundo rustica

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus


Moitas grazas aos informantes.

sábado, 17 de outubro de 2020

Nomes vernáculos de Fauna recollidos en Camba

O venres 16 de outubro de 2020 estivemos recollendo nomes vernáculos de Fauna na aldea de Camba, do concello de Laza, xunto co antropólogo Bruno Rúa.

Isto é o que recollemos:

Aves:

Azuliña, Prunella modularis

Perdiz, Alectoris rufa

Ghaio, Garrulus glandariius

Corvo, Corvus corone, Corvus corax

Choia, Pyrrhocorax pyrrhocorax

Pega, Pica pica

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Laverca, Alauda arvensis

Merla, Turdus merula

Avefría, Vanellus vanellus

Pombo, Columba palumbus

Carriza, Troglodytes troglodytes

San Martiño, Alcedo atthis, tamén chamado Martiño peixeiro

Pardao, Passer domesticus

Peneireira, Falco tinnunculus

Miota, Ághilas en xeral, Accipritidae

Ghaliñola, Scolopax rusticola, andaba nas carballeiras, tamén a chamaron Chocha

Moucho, Athene noctua

Curuxa, Tyto alba

Vencello, Apus apus

Pica pao, Picus sharpei, Dendrocopos major (?), tamén lle chamaron Pito rei

Lavandeira, Motacilla alba

Paporrubio, Erithacus rubecula

Tordo, turdus philomelos, T. viscivorus, T. iliacus, T. pilaris, había dúas especies que se vían en bandos polo inverno

Chuchurughillo, dixéronnos que podía ser Fringilla coelebs (?), cría na primavera, tamaño pardao, castaño, peito cincento, parte azul enriba do bico

Escribaneta, Emberiza cirlus, Emberiza spp.

Pedreiro, Phoenicurus ochruros

Pintasilva, Carduelis carduelis, tamén lle chamaron Ghilguero en castelán

Ghabilán, Accipiter nisus, Accipitridae

Estornino, Sturnus unicolor

Noitevoá, Caprimulgus europaeus

Verderol, Chloris chloris

Perdiz charrela, Perdix perdix

Buitre, Gyps fulvus, Aegypius monachus, (en castelán)

Mamíferos:

Muricegho, Quirópteros

Réptiles:

Escáncer, Anguis fragilis, dicían así: "si o escáncer vira e o lo albentara non habría cousa que se lograra"

Insectos:

Cadela faldrexa, Dermápteros

Fedeghosa, Nezara viridula

Patasol, Coccinella septempunctata


Moitas grazas aos informantes.


xoves, 15 de outubro de 2020

E máis recollas de nomes vernáculos de Fauna por Soutocobo, Rexoxende e Tomonte

O mércores 14 de outubro de 2020 xunto co antropólogo Bruno Rúa andivemos recollendo nomes vernáculos de Fauna por Soutocobo, Rexoxende e Tomonte, do concello de Vilardevós.

Isto é o que nos saíu:


* Soutocobo:

Aves:

Bubela, Upupa epops

Cuco, Cuculus canorus

Curuxa, Tyto alba

Moucho, Athene noctua

Milleiro, Linaria cannabina

Paporrubio. Erithacus rubecula

Merla, Turdus merula

Cutuluvía, Lullula arborea

Chasca, Saxicola rubicola

Carriza, Troglodytes troglodytes

Carboeira, Sylvia undata

Pigharra, Garrulus glandarius

Pardal, Passer domesticus

Chinchín, Fringilla coelebs

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Pito verdeal, Picus sharpei

Pito pequeniño, Dendrocopos major

Avión, Oriolus oriolus

Raborruzo, Phoenicurus ochruros

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Letreira, Emberiza cirlus

Fuleca, Hippolais polyglotta

Vaqueira, Motacilla flava

Lavandeira, Motacilla alba

Pedreira, Oenanthe oenanthe

Paspallota, Coturnix coturnix

Gherrero, Parus major, Páridos (?)

Pirluís, Burhinus oedicnemus

Cascarrolla, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Pintasilvo, Carduelis carduelis

Pegha, Pica pica

Noitevoal, Caprimulgus europaeus

Trallón, Ficedula hypoleuca

Rola, Streptopelia turtur

Corvelo, Corvus corone

Pombo, Columba palumbus

Tecelán, Falco tinnunculus

Ave rapiña, Circus pygargus, Accipitridae (?)

Ghabilán, Accipitridae

Ghrulla, Merops apiaster

Ghaliñola, Scolopax tusticola

Vencello, Apus apus

Anduriña, Hirundo rustica

Merlo righeireiro, Cinclus cinclus

Bufo, Bubo bubo

Arrulador, Strix aluco

Boi, unha rapiña nocturna que dicía así "boi-boi-boi, que anda buscando o boi que o perdeu" (?)

Arácnidos:

Macelón, Buthus sp., dicían así: "si te pica a víbora, o macelón ou o escouparón colle a aixada e o aixadón"

Réptiles:

Alicrán, Anguis fragilis, Chalcides striatus

Insectos:

Faldra cadela, Dermápteros

Mariposa, Coccinella septempunctata, chamábanlle así a esta especie

Vacaloura, Berberomeloe majalis

Barbatesa, Mantis religiosa, Empusa pennata

Fedeghosa, Nezara viridula

Matacabalos, Gryllotalpa gryllotalpa

Escarabagho, Coleópteros esterqueiros, "facía bolas na bosta das vacas"

Mamíferos:

Muricegho, Quirópteros

Miriápodos:

Rengla, Scolopendra cingulata


* Rexoxende:

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Carrizo, Troglodytes troglodytes

Carboeira, Sylvia undata

Floreca, Hippolais polyglotta

Bufo, Bubo bubo

Moucho, Athene noctua

Curuxa, Tyto alba

Lavandeira, Motacilla alba

Merla cachoeira, Cinclus cinclus

Merla abelleira, non soubemos identificar a especie, podía ser algún tipo de Tordo, Turdus sp. (?)

Torda, "había a grande e a pequena", Turdus viscivorus, T. philomelos

Escribienta, Emberiza cirlus

Cutuluvía, Lullula arborea

Pigharro, Garrulus glandarius

Pegha, Pica pica

Galiñola, "había a grande e a pequena", Scolopax rusticola, Gallinago gallinago (?)

Raborruzo, Phoenicurus ochruros

Paporrubio, Erithacus rubecula

Chazco, Saxicola rubicola

Trallón, Ficedula hypoleuca, "dicíanlle as anduriñas aos trallóns: Ponde ides trallós loucos, vindes muitos e marchais poucos. E vós anduriñas putas, vides poucas e marchais muitas"

Arrabuñaghatos, Certhia brachydactila

Tentenarraíz, Miliaria calandra

Parpallaz, Coturnix coturnix

Noitevoá, Caprimulgus europaeus

Pintasilva, Carduelis carduelis, tamén chamado ghilghero

Serranchín, Parus major, Páridos

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Chincha, (?) pode que fose Fringilla coelebs

Pardal, Passer domesticus

Tornillo, Sturnus unicolor

Corvelo, Corvus corone

Pito verdeal, Picus sharpei

Pito, Dendrocopos major

Avión, Oriolus oriolus

Picanza, Lanius meridionalis, Lanius sp.

Pedreira, Oenanthe oenanthe

Anduriña, Hirundo rustica

Vencello Apos apus

Tecelán, Falco tinnunculus

Culebrera, Circaetus gallicus

Ave rapiña, Circus pygargus

Avefría, Vanellus vanellus

Ghrulla, Merops apiaster

Mamíferos:

Muricegho, Quirópteros

Gineta, Genetta genetta, (en castelán)

Teixugho, Meles meles

Doniña, Mustela nivalis, dicían así: "a culebra come o sapo, o sapo come á doniña e a doniña come á culebra"

Gharuña, Martes foina

Arácnidos:

Bicho da uña, Buthus sp.

Rengla, un tipo de araña (?)

Réptiles:

Alacrán, Anguis fragilis, Chalcides striatus

Bicho da escada, Vipera latastei

Insectos:

Teresa, Mantis religiosa, Empusa pennata

Pousa ghaiteiro, Odonatos

Cabra louca, Gerris lacustris

Matacabalos, Furapozos, Grylllotalpa gryllotalpa

Mariquita, Coccinella septempunctata, (en castelán)

Faldracadela, Dermápteros

Fedeghosa, Nezara viridula

Monioco, eirugas de Lepidópteros

Vacaloura, Berberomeloa majalis

Miriápodos:

Cempés, Scolopendra cingulata


* Tomonte:

Carriza, Troglodytes troglodytes

Subideira, Certhia brachydactyla

Bufo, Bubo bubo

Cuco, Cuculus canorus

Picanza, Lanius meridionalis, L. sp.

Bubela, Upupa epops

Avión, Oriolus oriolus

Pegha, Pica pica

Pigharro, Garrulus glandarius

Corvelo, Corvus corone

Pito verdeal, Picus sharpei

Escribienta, Emberiza cirlus

Pintasilvo, Carduelis carduelis

Cotoluvía, Lullula arborea

Millarenga, Linaria cannabina (?)

Pardal, Passer domesticus

Merla, Turdus merula

Tornillo, Sturnus unicolor

Pedreira, Oenanthe oenanthe

Chazco, Saxicola rubicola

Vaqueira, Motacilla flava

Raborruzo, Phoenicurus ochruros

Paporrubio, Erithacus rubecula

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Laghoeireiro, Gallinago gallninago (?)

Pirluís, Burhinus oedicnemus

Trallón, Ficedula hypoleuca


Moitísimas grazas aos informantes.

martes, 13 de outubro de 2020

Nomes vernáculos de Fauna en Terroso

O sábado 10 de outubro de 2020 estivemos recollendo nomes vernáculos de Fauna na aldea de Terroso, do concello de Vilardevós, xunto co antropólogo Bruno Rúa.

Isto foi o que recollimos:

Aves:
Bubela, Upupa epops
Cuco, Cuculus canorus
Moucho, Athene noctua, Strix aluco
Milleiro, non nos identificaron especie, poda que fose Linaria cannabina
Letreira, Emberiza cirlus
Carriza, Troglodytes trtoglodytes
Foleca, Hippolais polyglotta
Carboeiro, Sylvia undata (?)
Vaqueira, Motacilla flava
Raborruzo, Phoenicurus ochruros
Paporrubio, erithacus rubecula, tamén lle chamaban Porquiño do rei
Rousinol, Luscinia megarhynchos
Avión, Oriolus oriolus
Pito verdeal, Picus viridis
Pito tatarí, Dendrocopos major
Cotoluvía, Lullula arborea
Cotoluvía poupeira, Alauda arvensis (?)
Pedreira, pode que fose Oenanthe oenanthe (?)
Lavandeira, Motacilla alba
Bagaceira, non se chegou a identificar a especie (?)
Chincherla, (?), "facía os ninos nos prados da herba"
Chazco, Saxicola rubicola
Paspallota, Coturnix coturnix
Verdueiro, Chloris chloris
Verdosiña, (?) "puña os ovos verdes"
Subideira, Certhia brachydactyla
Gherrero, Parus major, Páridos
Merla righeireira, Cinclus cinclus
Pirluís, Burhinus oedicnemus
Cazcarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp., había o normal e un máis pequeno, Lanius collurio, L. senator (?)
Noitevoal, Caprimulgus europaeus
Curuxa, Tyto alba
Trallón, Ficedula hypoleuca
Pintasilvo, Carduelis carduelis
Teixiño, (?) "parecido ao trallón", non o soubemos identificar
Tanxo, (?) non o soubemos identificar
Rola. Streptopelia turtur
Torda, Turdus philomelos, Turdus viscivorus (?)
Torda serrana, Turdus sp.
Tordo pintoxo, Turdus iliacus
Pomba, Columba palumbus
Corvelo, Corvus corone
Tornillo, Sturnus unicolor
Pigharra, Garrulus glandarius
Ghaliñola, Scolopax rusticola (?)
Lagoeiro, Gallinago gallinago (?)
Enveriza, Vanellus vanellus
Vencello, Apus apus
Pedreiro, Oenanthe oenanthe (?)
Bufo, Bubo bubo
Cighueña, Ciconia ciconia, (en castelán)
Anduriña, "había tres clases, a que cría no monte, a que cría no río, a de medio nino e a de nino completo", Hirundo daurica, Hirundo rupestris, Hirundo rustica, Delichon urbica
Perdiz, Alectoris rufa
Cirifolla, Phylloscopus spp.
Ghrulla, Merops apiaster
Tecelán, Falco tinnunculus
Ghabilán mosca, Accipiter nisus (?), "era pequeniño"
Ghabilán, Accipitridae
Ave rapiña, Circus pygargus (?)

Réptiles:
Alacrán, Anguis fragilis, chalcides striatus (?), confundían estas especies con Buthus sp.
Lagharto,"había dous, o arnal e o de río", Timon lepidus, Lacerta, schreiberi

Laghartiña, Podarcis guadarramae lusitanica, Psammodromus algirus


Arácnidos:
Bicho da mancela, Buthus sp.

Insectos:
Faldra cadela, Dermápteros
Bichiño do rei, Cocinella septempunctata
Marquesa, Mantis religiosa, Empusa pennata
Vacaloura, Berberomeloe majalis, "cando salían as berrugas atrabesábanas cun toxo e frotábase a berruga con ela"
Matacabalos, Gryllotalpa gryllotalpa
Ghaiteiro, Zygópteros
Tixeira, Guerris lacustris

Anfibios:
Salamanca, Salamandra salamandra
Sapo cunqueiro, Bufo spinosus
Sapa da augha, Altes obstetricans (?)
Ran, Pelophylax perezi
Cághados, larvas de anfibios

Miriápòdos:
Rengla, Scutigera cleoptatra

Mamíferos:
Ghineta, Genetta genetta
Doniña, Mustela nivalis
Gharduña, Martes foina
Teixugho, Meles meles
Ourizo cacheiro, Erinaceus europaeus
Muricegho, Quirópteros
Ardilla, Sciurus vulgaris, "veu non hai moito tempo"
Papalbo, Eliomys quercinus
Liranco, Rattus rattus, R. novergicus (?)
Rata, Talpa occidentalis, designaban así a esta especie

Peixes:
Truita, Salmo trutta
Bogha, Pseudochondrostoma duriense

Moitísimas grazas a todos os informantes.