martes, 13 de outubro de 2020

Nomes vernáculos de Fauna en Terroso

O sábado 10 de outubro de 2020 estivemos recollendo nomes vernáculos de Fauna na aldea de Terroso, do concello de Vilardevós, xunto co antropólogo Bruno Rúa.

Isto foi o que recollimos:

Aves:
Bubela, Upupa epops
Cuco, Cuculus canorus
Moucho, Athene noctua, Strix aluco
Milleiro, non nos identificaron especie, poda que fose Linaria cannabina
Letreira, Emberiza cirlus
Carriza, Troglodytes trtoglodytes
Foleca, Hippolais polyglotta
Carboeiro, Sylvia undata (?)
Vaqueira, Motacilla flava
Raborruzo, Phoenicurus ochruros
Paporrubio, erithacus rubecula, tamén lle chamaban Porquiño do rei
Rousinol, Luscinia megarhynchos
Avión, Oriolus oriolus
Pito verdeal, Picus viridis
Pito tatarí, Dendrocopos major
Cotoluvía, Lullula arborea
Cotoluvía poupeira, Alauda arvensis (?)
Pedreira, pode que fose Oenanthe oenanthe (?)
Lavandeira, Motacilla alba
Bagaceira, non se chegou a identificar a especie (?)
Chincherla, (?), "facía os ninos nos prados da herba"
Chazco, Saxicola rubicola
Paspallota, Coturnix coturnix
Verdueiro, Chloris chloris
Verdosiña, (?) "puña os ovos verdes"
Subideira, Certhia brachydactyla
Gherrero, Parus major, Páridos
Merla righeireira, Cinclus cinclus
Pirluís, Burhinus oedicnemus
Cazcarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp., había o normal e un máis pequeno, Lanius collurio, L. senator (?)
Noitevoal, Caprimulgus europaeus
Curuxa, Tyto alba
Trallón, Ficedula hypoleuca
Pintasilvo, Carduelis carduelis
Teixiño, (?) "parecido ao trallón", non o soubemos identificar
Tanxo, (?) non o soubemos identificar
Rola. Streptopelia turtur
Torda, Turdus philomelos, Turdus viscivorus (?)
Torda serrana, Turdus sp.
Tordo pintoxo, Turdus iliacus
Pomba, Columba palumbus
Corvelo, Corvus corone
Tornillo, Sturnus unicolor
Pigharra, Garrulus glandarius
Ghaliñola, Scolopax rusticola (?)
Lagoeiro, Gallinago gallinago (?)
Enveriza, Vanellus vanellus
Vencello, Apus apus
Pedreiro, Oenanthe oenanthe (?)
Bufo, Bubo bubo
Cighueña, Ciconia ciconia, (en castelán)
Anduriña, "había tres clases, a que cría no monte, a que cría no río, a de medio nino e a de nino completo", Hirundo daurica, Hirundo rupestris, Hirundo rustica, Delichon urbica
Perdiz, Alectoris rufa
Cirifolla, Phylloscopus spp.
Ghrulla, Merops apiaster
Tecelán, Falco tinnunculus
Ghabilán mosca, Accipiter nisus (?), "era pequeniño"
Ghabilán, Accipitridae
Ave rapiña, Circus pygargus (?)

Réptiles:
Alacrán, Anguis fragilis, chalcides striatus (?), confundían estas especies con Buthus sp.
Lagharto,"había dous, o arnal e o de río", Timon lepidus, Lacerta, schreiberi

Laghartiña, Podarcis guadarramae lusitanica, Psammodromus algirus


Arácnidos:
Bicho da mancela, Buthus occitanus

Insectos:
Faldra cadela, Dermápteros
Bichiño do rei, Cocinella septempunctata
Marquesa, Mantis religiosa, Empusa pennata
Vacaloura, Berberomeloe majalis, "cando salían as berrugas atrabesábanas cun toxo e frotábase a berruga con ela"
Matacabalos, Gryllotalpa gryllotalpa
Ghaiteiro, Zygópteros
Tixeira, Guerris lacustris

Anfibios:
Salamanca, Salamandra salamandra
Sapo cunqueiro, Bufo spinosus
Sapa da augha, Altes obstetricans (?)
Ran, Pelophylax perezi
Cághados, larvas de anfibios

Miriápòdos:
Rengla, Scutigera cleoptatra

Mamíferos:
Ghineta, Genetta genetta
Doniña, Mustela nivalis
Gharduña, Martes foina
Teixugho, Meles meles
Ourizo cacheiro, Erinaceus europaeus
Muricegho, Quirópteros
Ardilla, Sciurus vulgaris, "veu non hai moito tempo"
Papalbo, Eliomys quercinus
Liranco, Rattus rattus, R. novergicus (?)
Rata, Talpa occidentalis, designaban así a esta especie

Peixes:
Trúita, Salmo trutta
Bogha, Pseudochondrostoma duriense

Moitísimas grazas a todos os informantes.

domingo, 11 de outubro de 2020

E outros nomes recollidos en Santa Comba

O xoves 8 de outubro de 2020 estivemos recollendo nomes vernáculos de Fauna na aldea de Santa Comba, do concello de Vilardevós, xunto ao antropólogo Bruno Rúa e amigos.

Isto é o que nos saíu recollido de varios veciños da localidade:

Aves:

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Pombo, Columba palumbus

Tentenarraíz, Miliaria calandra

Escribenta, Emberiza cirlus

Tornillo, Sturnus unicolor

Pigharra, Garrulus glandarius

Pegha, Pica pica

Corvelo, Corvus corone

Chincho, Fringilla coelebs

Serrachín, Parus major, Páridos

Merla truiteira, Cinclus cinclus

Pintsilva, Carduelis carduelis

Trallón, Ficedula hypoleuca

Avión, Oriolus oriolus

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Cotolovía, Lullula arborea

Paporrubio, Erithacus rubecula

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Carriza, Troglodytes troglodytes

Azulenta, Prunella modularis

Chasco, Saxicola rubicola

Nabiñeiro, Serinus serinus

Pardal, Passer domesticus

Picanza, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Lavandeira, Motacilla alba

Ita, " co rabo largo, escura", poida que fose Sylvia undata (?)

Anduriña, Hirundo rustica

Vencello, Apus apus

Pito verdeal, Picus viridis

Pito abelleiro, Dendrocopos major

Moucho, Athene noctua, Strix aluco (?)

Curuxa, Tyto alba

Carboeiro, non soubemos identificar a especie

Pita d'augha, non soubemos identificar a especie xa que aquí non hai Gallinula chloropus

Pazpallá, Coturnix coturnix

Escribiente, Emberiza cirlus

Ghabilán, Accipitridae

Tecelán, Falco tinnunculus

Paxaro da augha, (?) porque cando cambia o tempo fai "pi-pi-pi"

Millarengho, Linaria cannabina (?)

Falepo, Hippolais polyglotta (?)

Pedreiro, Phoenicurus ochrorus

Noitevoá, Caprimulgus europaeus, "cando unha persoa é moi fea din que parece un noitevoá"

Tuíz, (?) semellante ao Serranchín, poida que sexa Aegithalos caudatus (?)

Ghaviota, Venellus vanellus

Ave rapiña, Circus pygargus

Galiñuela, Gallinago gallinago

Chova, Pyrrhocorax pyrrhocorax

Arrabuñón, Certhia brachydactyla

Pica peixe, Motacilla cinerea

Pitapía, Alcedo athis


Mamíferos:

Muricegho, Quirópteros

 

Miriápodos:

Escouparón, Scolopendra cingulata, confundían este nome co do Anguis fragilis


Réptiles:

Alicranzo, Anguis fragilis

Escoupariño, Chalcides striatus


Anfibios:

Salamanca, Salamandra salamandra


Insectos:

Faldra cadela, Dermápteros

Renla, Berberomeloe majalis

Escarabella (?)

Barrosa / Barrosiña, Coccinella septempunctata, din así: "Barrosiña voa voa, vai onda túa mai, que che ei dar pan e cebola"

Pataquesa, Mantis religiosa, Empusa pennata, din así: "pataquesa pon a mesa que pouco pesa"


Tamén algo de Flora:

Arzaña, Lavandula stoechas

Fionllo, foeniculum vulgare


Moitísimas grazas aos veciños que nos informaron.

venres, 9 de outubro de 2020

E máis nomes recollidos de aldeas do concello de Vilardevós

O mércores 7 de outubro do 2020, cxunto co antropólogo Bruno Rúa, estivemos recollendo nomes vernáculos de Fauna en aldeas do concello de Vilardevós.

Istos foron os resultados:


* A Moimenta:

Anduriña, Hirundo rustica

Pegha, Pica pica

Moucho, Athene noctua, Strix aluco, facía aasí "mou-mou"

Bubela, Upupa epops

Rola, Streptyopelia turtur

Tornillo, Sturnus unicolor

Pombo, Columba palumbus

Pardal, Passer domesticus

Carriza, Troglodytes troglodytes

Chazco, Saxicola rubicola

Paspallota, Coturnix coturnix, "se cantaba sete ou oito veces é que había moito grao, se só dúas ou tres  é que non había nada"

Pigharro, Garrulus glandarius

Corvelo, Corvus corone

Lavandeira, Motacilla cinerea

Vaqueira, Motacilla flava

Merla righeireira, Cinclus cinclus

Paporrubio, Erithacus rubecula

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Tordo, Turdus philomelos, Turdus viscivorus

Escribienta, Emberiza cirlus

Milleiro, Linaria cannabina (?)

Ghabilán, Accipitridae

Curuxa, Tyto alba

Vencello, Apus apus

Cotolovía, Lullula arborea, " Cotolovía voa voa, canto máis alto máis asubía"

Avión, Oriolus oriolus

Pintasilva, Carduelis carduelis, tamén chamado co castelanizado ghilghero

Pito verdeao, Picus viridis

Chinchín verdeao, Chloris chloris

Cazcarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Foleca, Hyppolais polyglotta

Trallón, Ficedula hypoleuca


* Dona Elvira, recollido de Paco de 78 anos de idade:

Aves:

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Pito verdeao, Picus viridis, dicía que había de dúas clases seguramente referíncose a Dendrocopos major

Rola, Streptopelia turtur

Cazcarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Vaqueira, Motacilla flava

Tentenarraíz, Miliaria calandra

Carrizo, Troglodytes troglodytes

Foleca, Hippolais polyglotta

Cotolovía, Lullula arborea

Pigharro, Garrulus glandarius

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Pombo, Columba palumbus

Merla, Turdus merula

Pintasilva, Carduelis carduelis, tamén o castelanizado ghilghero

Azulenta, Prunella modularis

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Chinchín arrabuñón, Certhia brachydactyla

Perdiz, Alectoris rufa

Pazapallota, Coturnix coturnix

Vencello, Apus apus

Anduriña, Hirundo rustica

Trallón, Ficedula hypoleuca

Paporrubio, Erithacus rubecula

Chazco, Saxicola rubicola

Pedreiro, Oenanthe oenanthe

Ave rapiña, Circus pygargus (?)

Merla righeireira, Cinclus cinclus

Corvelo, Corvus corone

Pegha, Pica pica

Milleiro, Linaria cannabina (?)

Escribideira, Emberiza cirlus

Moucho, Athene noctua, Strix aluco

"En Dona Elvira dicían que cando ían para Osoño, cara a encomenda, que alí non criaba a Merla que criaba a Cotolovía que é zona escrava de moito sol"

Réptiles:

Escouparón, Anguis fragilis, Chalcides striatus (?)

Arácnidos:

Alacrán, Buthus occitanus

Insectos:

Cadela faldrexa, Dermápteros

Xoaniña, Coccinella septempunctata, "Xoaniña voa voa que vas comer pan e cebola"


* Trasigrexa:

Cutuluvía, Lullula arborea

Pegha, Pica pica

Rosinol, Luscinia megarhynchos

Bubela, Upupa epops

Merla, Turdus merula

Chasco, Saxicola rubicola

Pardal, Passer domesticus

Paporrubio, Erithacus rubecula

Anduriña, Hirundo rustica

Moucho, Athene noctua, Strix aluco (?)

Curuxa, Tyto alba

Tecelán, Falco tinnunculus

Cigüeña, Ciconia ciconia, en castelán, dicían que "cando cantaba a cigüeña polo pé dos pobos é sinal de morte"

Corvelo, Corvus corone

Pito verdeao, Picus viridis

Pito carpinteiro, Dendrocopos  major

Vaqueira, Motacilla flava

Pastoriña, Motacilla alba

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Avión, Oriolus oriolus

Chinchín, Parus major (?)

Pazpallota, Coturnix coturnix

Cascarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.


* A Fraira:

Avión, Oriolus oriolus

Pigharro, Garrulus glandarius

Pito verdeao, Picus viridis

Pastoriña, Motacilla alba

Pazpallota, Coturnix coturnix

Rosinol, Luscinia megarhynchos

Tecelán, Falco tinnunculus

Corvelo, Corvus corone

Chasco, Saxicola rubicola

Carriza, Troglodytes troglodytes

Cotoluvía, Lullula arborea

Vencello, Apus apus

Anduriña, Hirundo rustica

Pedreiro, Oenanthe oenanthe

Paporrubio. Erithacus rubecula

Milleiro, Linaria cannabina (?)

Merla, Turdus merula

Nabiñeiro, Serinus serinus

Pegha, Pica pica

Noitevoa, Caprimulgus europaeus

Pintosilvo, Carduelis carduelis

Moucho, Athene noctua, Strix aluco (?)

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Curuxa, Tyto alba

Verderolo, Chloris chloris

Ghabilán, Accipitridae

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Pernileiro, Burhinus oedicnemus

Foleca, Hippolais polyglotta

martes, 6 de outubro de 2020

E seguimos con recolla de nomes vernácuclos de Fauna desta vez en aldeas do Concello de Vilardevós

O luns 5 de outubro de 2020, xunto co antropólogo Bruno Rúa, estivemos recollendo nomes nas aldeas de Bustelo, Bemposta, Osoño, Hospital e A Devesa, do concello de Vilardevós.

Isto é o que nos saíu:

* Bustelo, recollidos de Benjamín Colmenero Álvarez, de 75 anos de idade:

Aves:

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Pardal, Passer domesticus

Merla, Turdus merula

Avión, Oriolus oriolus, tamén lle chamou Ourinol

Paporrubio, Erithacus rubecula

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Carriza, Troglodytes troglodytes

Curuxa, Tyto alba

Moucho, Strix aluco

Bufo, Bubo bubo (?)

Pombo, Columba plaumbus

Tecilán, Falco tinnunculus

Cutuluvía, Lullula arborea

Lavandeira, Motacilla alba

Vaqueira, Motacilla flava

Paspallota, Coturnix coturnix

Ghabilán, Accipitridae

Ave rapiña, Circus pygargus (?)

Pernileiro, Burhinus oedicnemus, "comía os navos"

Anduriña, Hirundo rustica

Pito verdeao, Picus viridis

Verderolo, Chloris chloris

Chinchín, Fringilla coelebs

Milleiro, Linaria cannabina (?)

Nabiñeiro, Serinus serinus

Pintosilgho, Carduelis carduelis

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Cascarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Corvelo, Corvus corone

Tornillo, Sturnus unicolor

Pigharro, Garrulus glandarius

Chasco, Saxicola rubicola

Pedreiro, Oenanthe oenanthe

Mamíferos:

Morcegho, Quirópteros

Insectos:

Xoaniña, Coccinella septempunctata

Paramesa, Mantis religiosa


* Bemposta:

Aves:

Ourinol, Oriolus oriolus

Pito verdeao, Picus viridis

Pazpallá, Coturnix coturnix

Tornillo, Sturnus unicolor

Pigharro, Garrulus glandarius

Pedreiro, Oenanthe oenanthe

Cazcarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Pardiño, Linaria cannabina, dicían así:

"Andai pardiños loucos,

ides muitos e vides poucos.

E vós fato de putas,

ides poucas e marchais muitas."

Foleca, Hippolais polyglotta

Trallón, Ficedula hypioleuca

Chinchín, Fringilla coelebs

Cinchaqrrán, Parus major, Páridos

Pastoriña, Motacilla alba

Perdiz, Alectoris rufa

Milleiro, Linaria cannabina (?)

Ghilghero, Carduelis carduelis, (castelanizado)

Noitevoá, Caprimulgus europaeus

Pegha, Pica pica

Cuco, Cuculus canorus

Pernileiro, Burhinus oedicnemus

Merla rigueireira, Cinclus cinclus

Mamíferos:

Muricegho, Quirópteros

Ourizo cacheiro, Erinaceus europaeus

Insectos:

Barbatesa, Mantis religiosa

Sabeliña, Coccinella septempunctata

Vacaloura, Berberomelo majalis

Cadela faldrexa, Dermápteros

Arácnidos:

Alacrán, Buthus sp.

Anfibios:

Salamanca, Salamandra salamandra

Sapo cunqueiro, Bufo spinosus


* Osoño, recollido de varias veciñas e de Lorenzo:

Cascarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Pardal, Passer domesticus

Ourinol, Oriolus oriolus, dicíanlle así:

"Perico levou,

(e o ourinol respostaba) cereixa madura,

(e seguían dicindo) quena pillara"

Pegha, Pica pica

Corvelo, Corvus corone

Rola, Streptopelia turtur

Ghabalucha, (de ghabilán), Accipitridae

Curuxa, Tyto alba

Pito verdeao, Picus viridis

Ave rapiña, Circus pygargus (?)

Tornillo, Sturnus unicolor

Merla, Turdus merula

Merla righeireira, Cinclus cinclus

Anduriña, Hirundo rustica

Pazpallá, Coturnix coturnix

Escribenta, Emberiza cirlus

Chasco, Saxicola rubicola

Noiteboa, Caprimulgus europaeus

Moucho, Strix aluco, Athene noctua, Otus scops, (había varias especies)

Pombo, Columba palumbus

Pernileiro, Burhinus oedicnemus

Pito verdeao, Picus viridis

Vencella, Apus apus

Pastoriña, Motacilla alba

Pardiños, Linaria cannabina (poida que sexa unh aforma castelanizada de Pardillo)

Paporrubio, Erithacus rubecula

Chinchín, Fringilla coelebs

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Milleiro, nos nabos Carduelis cannabaina (?)

Nabiñeiro, Serinus serinus, "andaban nos nabos"

Verdeloro, Chloris chloris

Pigharro, Garrulus glandarius

Trallón, Ficedula hypoleuca

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Cutuluvía, Lullula arborea

Pedreiro, Oenanthe oenanthe

Noitevoaz, Caprimulgus europaeus

Escribienta, Emberiza cirlus

Tentedarraíz, Miliaria calandra

Moneón, Certhia brachydactyla

Rabarruza, Phoenicurus ochruros

Pintosilvo, Carduelis carduelis, tamén recollimos o castelanizado Ghilghero

Mito, Aegithalos caudatus, (en castelán)

Chincharrán, Parus major, Páridos

Pinzón, Pyrrhula pyrrhula, identificado así en castelán

Folecca, Hippolais polyglotta

Bufo, Bubo bubo

Marusiño, Regulus ignicapillus

Anfibios:

Salamanca, Salamandra salamandra

Réptiles:

Bichorro, (?) era como un lagharto, velenoso (máis ben un animal mitolóxico)

Insectos:

Cadela faldrexa, Dermápteros

Arácnidos:

Alacrán, Buthus occitanus

Flora:

Sangubiño, Sambucus nigra


* Hospital:

Corvo, Corvus corone

Pegha, Pica pica

Pardal, Passer domesticus

Pombo, Columba palumbus

Cuco, Cuculus canorus

Bubela, Upupa epops

Cascarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Anduriña, Hirundo rustica

Tentenarraíz, Miliaria calandra

Moucho, Strix aluco

Curuxa, Tyto alba

Pito, Picus viridis

Rola, Streptopeli turtur

Pomo, Columba palumbus

Tornillo, Sturnus unicolor

Carriza, Troglodytes troglodytes

Merla, Turdus merula

Pazpallota, Coturnix coturnix

Paporrubio, Erithacus rubecula

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Rousinol, Luscinia megarhynchos

Pedreiro, Oenanthe oenanthe

Milleiro, Linaria cannabina (?)

Cutuluvía, Lullula arborea

Pastoriña, Motacilla alaba

Pernileiro, Burhinus oedicnemus

Corvelo, Corvus corone

Escribenta, Emberiza cirlus

Chincharrán, Parus major, Páridos


* A Devesa:

Cuco, Cuculus canorus

Pardal, Passer domesticus

Bubela, Upupa epops

Merla, Turdus merula

Pintosilvo, Carduelis carduelis

Paspallota, Coturnix coturnix

Tentenarraíz, Miliaria calandra

Milleiro, Linaria cannabina (?)

Escribenta, Emberiza cirlus

Carriza, Troglodytes troglodytes

Rosinol, Luscinia megarhynchos

Pastoriña, Motacilla alba

Anduriña, Hirundo rustica

Vencelleiro, Apus apus

Pombo, Columba palumbus

Rola, Streptopelia turtur

Pigharro, Garrulus glandarius

Pegha, Pica pica

Moucho, Strix aluco, Athene noctua (?)

Curuxa, Tyto alba

Corvelo, Corvus corone

Tecelán, Falco tinnunculus

Perdia, Alectoris rufa

Chinchín, Fringilla coelebs

Chincharrán, Parus major, Páridos

Pernileiro, Burhinys oedicnemus

Cutuluvía, Lullula arborea

Chasco, Saxicola rubicola

Millarengo, Serinus serinus (?), "come as nabiñas"

Xirifa, Aegithalos caudatus

Foleca, Hippolais polyglotta

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus, T. iliacus, T. pilaris, "veñen na neve"

Pito verdeao, Picus viridis

Pito, Dendrocopos major

Paporrubio, Erithacus rubecula

Avión, Oriolus oriolus

Tornillo, Sturnus unicolor

 Verdeloro, Chloris chloris

Pedreiro, Oenanthe oenanthe

Escribienta, Emberiza cirlus


Moitas grazas a todos os veciños informantes.

luns, 5 de outubro de 2020

E máis nomes vernaculos recollidos na Xironda e na Pedrosa

O mércores 30 de setembro de 2020 xunto con Bruno Rúa e Claudio Álvarez estivemos recollendo máis nomes vernáculos de Fauna nas aldeas da Xironda e A Pedrosa, do concello de Cualedro.

Istos foron os resultados:

* A Xironda, recollido de varios veciños:

Aves:
Bubela, Uppa epops
Chinchín, Fringilla coelebs
Cuco, Cuculus canorus
Chazco, Saxicola rubicola
Domingonobelo, Oriolus oriolus
Ave rapiña, Circus pygargus
Ghaio, Garrulus glandarius
Pito rei, Picus viridis, Dendrocopos major (?)
Anduriña, Hirundo rustica
Sabarina, non a soubemos identificar, era moi pequena, poida que Phylloscopus (?)
Cutuluvía, Lullula arborea
Fuleca, Hippolais polyglotta (?)
Laverca, Alauda arvensis
Paporroibo, erithacus rubecula
Parpallaza, Coturnix coturnix
Torcelán, Falco tinnunculus
Arnabico, Burhinus oedicnemus
Barreiro, Delichon urbicum
Sisón, Tetrax tetrax
Pintasilgho, Carduelis carduelis, tamén recollimos para esta especie o nome de castelanizado de ghilghero
Avefría, Vanellus vanellus
Gabián, Accipitridae
Moucho, Strix aluco (?)
Curuxa, Tyto alba
Tordo, Turdus philomelos, T. viscivorus
Cazcarrollo, Lanius meridionalis, Lanius spp.
Nabiñeiro, Serinus serinus
Rola, Streptopelia turtur
Pombo, Columba palumbus
Verderolo, Chloris chloris
Pardal, Passer domesticus
Carriza, Troglodytes troglodytes, dicían así "vai chover que canta a carriza"
Corvelo, Corvus corone
Boieira, Motacilla flava
Estornillo, Apus apus, identificaban así a esta especie en confusión con Sturnus unicolor
Melro, Sturnus unicolor
Melra, Turdus merula
Lavandeira, Motacilla alba
Pegha, Pica pica
Neghreira, Phoenicurus ochruros
Enghatuñadeira, Certhia brachydactyla
Pita das carballeiras, Scolopax rusticola
Pedreiro, Oenanthe oenanthe
Noitevoada, Caprimulgus europaeus
Perdiz, Alectoris rufa
Couca, (?) non a soubemos identificar, o seu son era así "cou-cou-cou"
Cighueñas, Ciconia ciconia, (castelanizado)
Gharza, Ardea cinerea
Pita do río, polas descripcións debía ser Cinclus cinclus e nonGallinula chloropus (?)

Réptiles:
Escouparón, Anguis fragilis
Cobra, Colubridae
Víbora, Vipera sp.
Lagharto, Timon lepidus, Lacerta schreiberi
Lagharta, Podarcis guadarramae lusitanica, Psammodromus algirus

Anfibios:
Salamántigha, Salamandra salamandra
Ra, Pelophylax perezi
Ranilla, Hyla molleri
Sapo cunqueiro, Bufo spinosus

Arácnidos:
Licranzo, Buthus occitanus

Insectos:
Zapateiro, Coccinella septempunctata, dicíanlle así:
"Zapateiro  voa voa,
leva as cartas a Lisboa,
cando veñas pola miña casa
heiche dar pan e cebola."
Candaveigha, Dermápteros
Vacaloura, Berberomelo majalis
Aos Odonatos chamábanlles Helicópteros
Chicharra, Cicádidos
Carballiña tesa, Mantis religiosa
Aceiteiro, (?) non soubemos identificar a especie
Custureira, Gerris lacustris

Mamíferos:
Doniña, Mustela nivalis
Algharia, Genetta genetta
Tourón, Mustela putorius
Teixugho, Meles meles
Ourizo cacheiro, Erinaceus europaeus
Raposo, Vulpes vulpes
Lobo, Canis lupus
Leirón, Rattus rattus, Rattus novergicus
Toupa, Talpa occidentalis

* A Pedrosa, recollido de Elías Álvarez Álvarez, de 82 anos de idade:

Aves:
Pernileiro, Burhinus oedicnemus
Perdiz, Alectoris rufa
Ghaio, Garrulus glandarius
Cirifolla, Phylloscopus spp.
Pegha, Pica pica
Foleca, Hippolais polyglotta (?)
Bubela, Upupa epops
Ghatuñadeira, Certhia brachydactyla
Cuco, Cuculus canorus
Pedreiro, Oenanthe oenanthe
Nabiñeiro, Serinus serinus
Tordo, Turdus philomelos, T. viscivorus
Carriza, Troglodytes troglodytes
Estornillo, Apus apus
Curuxa, tyto alba
Corvo, Corvus corone, C. corax (?)
Chazco, Saxicola rubicola
Cascarrollo, Lanius meridionalis, L. spp.
Pardal, Passer domesticus
Chicharra, Miliaria calandra
Melra, Turdus merula
Escribenta, Emberiza cirlus
Rousinol, Luscinia megarhynchos
Galiñola, Gallinago gallinago
Parpallaza, Coturnix coturnix
Pita das touzas, Scolopax rusticola
Pombo, Columba palumbus
Cutuvía, Lullula arborea, dicíanlle asi: "Cutuvía canto máis alta más asubía"
Rola, Streptopelia turtur
Laverca, Alauda arvensis
Ghilghero, Carduelis carduelis, (castelanizado)
Chinchín, Fringilla coelebs
Milleiro, Linaria cannabina
Pito ferreiro, Picus viridis
Domingonobelo, Oriolus oriolus, tamén lle chamaron Amareleiro (?)
Pillamoscas, non soubemos identificar a especie, pode que fose Ficedula hypoleuca (?)
Barrachín, Parus major, Páridos
Boieira, Motacilla flava
Salgheiriña, non soubemos identificar a especie
Lavandeira, Motacilla alba
Azulenta, Fringilla coelebs
Neghreira, Phoenicurus ochruros
Moucho, Strix aluco, Athene noctua (?)
Paporroibo, Erithacus rubecula
Pato, Anas platyrhynchos
Melro, Sturnus unicolor
Ghabilán, Accipitridae
Sisón, Tetrax tetrax
Tecelán, Falco tinnunculus
Avefría, Vanellus vanellus
Ave rapiña, Circus pygargus
Ághila, Accipitridae
Gharza, Ardea cinerea
Cighueña, Ciconia ciconia, (castelanizado)
Noitevoada, Caprimulgus europaeus
Couca, non soubemos identificar a especie, dicía que andaba de noite (?)

Réptiles:
Escouparón, Anguis fragilis
Víbora, Vipera sp.
Cobra, Colubridae

Anfibios:
Ran, Pelophylax perezi
Ranilla, Hyla molleri
Sapo cunqueiro, Bufo spinosus
Salamántigha, Salamandra salamandra

Arácnidos:
Bicho da uña, Buthus sp.

Insectos:
Seitureiro, Gerris lacustris
Vacaloura, Berberomeloe majalis
Caldabeira, Dermápteros
Marquesa, Mantis religiosa
Zapateiro, Coccinella septempunctata
Cabaliño do Demo, Zigópteros

Mamíferos:
Morcegho, Quirópteros
Doniña, Mustela nivalis
Algharia, Genetta genetta
Teixugho, Meles meles
Rato da anisca, Eliomys quercinus

Moitas grazas pola interesante información.

venres, 2 de outubro de 2020

Máis nomes de Fauna recollidos en aldeas do concello de Castrelo do Val

O martes 29 de setembro de 2020 xunto co antropólogo Bruno Rúa estivemos recollendo máis nomes vernáculos de Fauna por varias aldeas do concello de Castrelo do Val.

Istos son os resultados:


* Sampaio, recollidos de Pilar Pérez:

Merla, Turdus merula

Pombo, Columba palumbus

Cuco, Cuculus canorus

Pegha, Pica pica

Ghaio, Garrulus glandarius

Codorniz, Cotyurnix coturnix

Pardao, Passer domesticus

Carrizo, Troglodytes troglodytes

Escribenta, Emberiza cirlus

Lavandeira, Motacilla cinerea

Moucho, Strix aluco, Athene noctua (?), non nos souberon identificar certo

Chasco, Saxicola rubicola

Piro verdeao, Picus sharpei

Pito rei, Dendrocopos major

Xilghero, Carduelis carduelis

Pico de abella (?) non o soubemos identificar

Rola, Streptopelia turtur

Tordos, Turdus philomelos, T. viscivorus

Tornillo, Sturnus unicolor

Corvo, Corvus corone, recollimos que "come as pitas" (?)

Perdiz, Alectoris rufa

Perdiz da augha, "co pico largho", imaxinamos que poida ser Gallinago gallinago

Anduriña, Hirundo rustica, identificaban "máis grandes e máis pequenas"

Cutuluvía, Lullula arborea

Noitevoá, Caprimulgus europaeus


* Monteveloso, recollido de Aurelio Martínez de 86 anos:

Cuco, Cuculus canorus

Anduriña, Hirundo rustica

Bubela, Upupa eopos

Pegha, Pica pica

Pigharro, Garrulus glandarius

Cutuluvía, Lullula arborea

Pito verdeao, Picus viridis

Avión, Oriolus oriolus

Pito rei, Dendrocopos major

Tornillo, Apus apus, así o identificaban aí confundido co Sturnus unicolor

Pardal, Passer domesticus

Merla, Turdus merula

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Chasco, Saxicola rubicola

Escribenta, Emberiza cirlus

Corvo, Corvus corone

Ave rapiña, Accipritidae, dúas clases (?)

Ave, Accipitridade, xenérico para as rapinas diurnas

Tecelán, Falco tinnunculus,

"tece tece, tecelán,

unhas calzas pro meu can"

Lavandeira, Motacillla cinerea

Carriza, Troglodytes troglodytes

Moucho (?), Athene noctua, Strix aluco, non soubemos identificalo

Curuxa, Tyto alba

Paspallota, Coturnix coturnix


* Piornedo:

Pegha, Pica pica, "viñan cando alguén morría"

Corvo, corvus corone

Pigharro, Garrulus glandarius

Carrizo, Troglodytes troglodytes

Pardal, Passer domesticus

Paporrubio, Erithacus rubecula

Cotoluvía, Lullula arborea,

"cotoluvía vía vía,

canto máis alto máis asubía"

Labrandeira. Motacilla alba

Pombo, Columba palumbus

Rola, Streptopelia turtur

Paspallota, Streptopelia turtur

Bubela, Upupa epops

Cigüeña, Ciconia ciconia, (en castelán)

Moucho, Strix aluco

Curuxa, Tyto alba

Merla, Turdus merula

Tornillo, Sturnus unicolor (?)

Azulenta, Prunella modularis

Escribenta, Emberiza cirlus

Arcón (?), rapiña (?), non soubemos identificar, sería derivado de falcón (?)

Birlo, Sturnus unicolor (?), non soubemos identificar ben

Vencello, Apus apus

Anduriña, Hirundo rustica

Muricegho, Quirópteros


* Sanguñedo, recollido de gerardo Afonso Otero de 76 anos:

Pigharro, Garrulus glandarius

Mirlo, Turdus merula

Tornillo, Sturnus unicolor

Avión, Oriolus oriolus

Pito verdeallo, Picus sharpei

Azulenta, Prunella modularis, dicía que "había dúas" (?)

Pardal, Passer domesticus

Carrizo, Troglodytes troglodytes

Paspallota, Coturnix coturnix

Choia, Corvus corone (?)

Ághila, Accipitridae (?)

Halcón, (?) dicía que "come as abellas", Pernis apivorus (?)

Ataíño, Falco tinnunculus

Moucho, Strix aluco (?)

Bufo, Bubo bubo

Lavandeira, Motacilla alba

Ghilghero, Carduelis carduelis, (castelanizado)

Paporrubio, Erithacus rubecula

Escribenta, Emberiza cirlus

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Noiteboa, Caprimulgus europaeus

Anduriña, Hirundo rustica

Cutuluvía, varias especies, Lullula arborea, Alauda arvensis (?)

Merla troiteira, Cinclus cinclus

Municeho, Quirópteros


* Veiga de Nostre:

Bubela, Upupa epops

Anduriña, Hirundo rustica

Vencegho, Apus apus (castelanizado)

Corvo, Corvus corone (?)

Choia, Pyrrhocorax pyrrhocorax, "máis pequena co corvo"

Merla, Turdus merula

Merlo truiteiro, Cinclus cinclus

Lavandeira, Motacilla alba

Carrizo, Troglodytes troglodytes

Escribenta, Emberiza cirlus

Pardal, Passer domesticus

Azulenta, Prunella modularis

Cuco, Cuculus canorus

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Pito verdeal, Picus viridis

Ghilghero, Carduelis carduelis

Pigharro, Garrulus glandarius

Curuxa, Tyto alba

Moucho, Athene noctua (?)

Buho, Bubo bubo, (en castelán)

Paporrubio, Erithacus rubecula

Ferreiro, Phoenicurus ochruros

Rola, Streptopelia turtur

Cutuvía, Lullula arborea

Paspallota, Coturnix coturnix

Perdiz, Alectoris rufa

Aiga, (?) coñecíase pero non se soubo identificar, "polas noites" (?), imaxinamos que podería ser Aquila chrysaetos sen poder aseguralo (?)

Noitevoá, Carpimulgus europaeus


Moitas grazas aos informantes.

xoves, 1 de outubro de 2020

Máis recollas de nomes vernáculos de paxaros

O sábado 26 de setembro de 2020 continuamos coa recolla de nomes vernáculos de aves nunha rota por Pedroso, no concello do Riós, xunto con Bruno Rúa, Claudio Álvarez e Santiago González.

Os nomes foron facilitados por Encarnación María Pérez Peña de 67 anos de idade, agradecémoslle a súa amable colaboración.

Isto é o que nos dixo:

Pegha, Pica pica

Merla, Turdus merula

Pardal, Passer domesticus

Avión, Oriolus oriolus

Paporrubio, Erithacus rubecula

Rola, Streptopelia turtur

Carriza, Troglodytes troglodytes

Cutuluvía, Lullula arborea

Pombo, Columba palumbus

Curuxa, Tyto alba, tamén se referían a ela como "a páxara da morte"

Anduriña, Hirundo rustica

Bubela, Upupa epops

Cuco, Cuculus canorus

Cigüeña, Ciconia ciconia, (en castelán)

Corvelo, Corvus corone

Tecilán, Falco tinnunculus

Choia, Pyrrhocorax pyrrhocorax, "eran neghras"

Tornillo, Sturnus unicolor

Escribana, Emberiza cirlus

Chasco, Saxicola rubicola

Pito verdeal, Picus viridis

Ghabilán, Accipitridae

Ave rapiña, poida que Circus pygargus

Lavandeira, Motacilla alba

Noitevoá, Caprimulgus europaeus

Moucho, poida que Strix aluco

Merla troiteira, Cinclus cinclus

Rosinol, Luscinia megarhynchos

Avefría, Vanellus vanellus

Torda, Turdus philomelos, T. viscivorus

Ghilghero, Carduelis carduelis, (castelanizado)


Tamén recollimos uns nomes da aldea de Pentes, no concello da Gudiña. Son os seguintes:

Labrandeira, Motacilla alba

Picanza, Lanius meridionalis, Lanius spp.

Alupéndaro, Oriolus oriolus